TrongGiu.comTrông Giữ
Thoả thuận và giấy gửi giữ với người quen

Chi phí phát sinh khi nhờ người quen giữ hộ: ai trả, ứng trước và ghi lại thế nào

Đồ ăn thú hết, ống nước vỡ, phải đưa mèo đi thú y lúc bạn vắng: thoả thuận trước ai trả, để lại khoản ứng, mức được tự quyết và cách hoàn tiền khi về.

A Vietnamese woman in her fifties sorts small receipts into a paper envelope at a kitchen table beside a bag of pet food, soft window light, overhead angle.

Mọi khoản phát sinh vì đồ của bạn, con vật của bạn, nhà của bạn thì bạn trả; người quen giữ hộ chỉ bỏ công, không bỏ tiền. Để làm được điều đó khi đang ở xa, bạn nên để lại một khoản ứng trước, nói rõ mức được tự quyết không cần hỏi, nhờ họ chụp lại mọi hoá đơn, và khi về hoàn đủ trước khi họ phải nhắc. Ba câu này nên nói ngay lúc nhờ, không đợi có chuyện.

Chuyện tiền giữa người quen hiếm khi lớn, nhưng rất dễ thành khó nói. Người giữ hộ thường ngại đòi lại vài khoản lẻ, còn bạn thì không biết họ đã chi. Cứ thế, sự ngại ngùng tích lại thành khoảng cách. Một bảng các khoản hay gặp, một phong bì ứng trước và một cuộc trò chuyện riêng để gửi hoá đơn là đủ để chuyện tiền nong gọn và sạch.

Những khoản hay phát sinh và cách xử lý

Liệt kê trước những khoản có thể xảy ra giúp bạn biết nên để lại bao nhiêu và dặn thế nào. Không cần chính xác, chỉ cần không bất ngờ:

KhoảnVí dụAi trảNên dặn thế nào
Đồ dùng hằng ngày cho con vậtHết đồ ăn quen, hết cát vệ sinhBạnĐể dư đồ; nếu phải mua thêm thì mua đúng loại đang dùng, giữ hoá đơn
Đi thú yCon vật bỏ ăn, nôn, đi lại khác thườngBạnĐưa đi thú y ngay, gọi báo bạn; nói trước mức được tự quyết
Sửa chữa nhỏ trong nhàVòi nước rò, bóng đèn cổng cháyBạnGọi thợ quen bạn đã cho tên, chụp ảnh trước và sau
Điện nước khi người trông ở lạiNgười trông ngủ lại nhà bạn cả thángBạn, như một phần cảm ơnNói luôn từ đầu là khỏi lo tiền điện nước
Xe cộGửi xe chỗ khác vài hôm vì nhà người giữ có kháchBạnBáo trước có thể xảy ra, nhờ giữ vé hoặc chụp ảnh
Đi lại của người trôngNgười trông phải chạy xa để ghé nhàTuỳ thoả thuậnNếu đường xa, nên tính vào phần cảm ơn
Thiệt hại do người trông gây raLàm vỡ cốc, quên khoá vòi nướcBàn sau khi vềKhông trách qua điện thoại, xem lại khi đã bình tĩnh

Đặt vấn đề theo bảng này với người giữ hộ là cách cho họ thấy bạn đã nghĩ trước, họ sẽ không phải lăn tăn mỗi lần cần mua một gói đồ ăn cho mèo.

Để lại khoản ứng trước: cách làm khỏi ngại

Đưa tiền như một việc bình thường. Nói: "Em để lại ít tiền chi việc nhà, có gì cần mua anh cứ lấy ra dùng, về em tính lại." Câu nói này đặt khoản tiền là của nhà bạn, người giữ chỉ cầm hộ.

Để trong phong bì riêng, ghi rõ. Bỏ tiền vào phong bì ghi "tiền chi việc nhà", tách khỏi tiền công hay quà cảm ơn. Người giữ biết khoản nào để chi, khoản nào là của mình.

Mức ứng tuỳ việc, không cần nhiều. Chỉ cần đủ cho những khoản nhỏ thường gặp trong thời gian vắng. Khoản lớn, như đi thú y hay sửa ống nước, bạn chuyển thêm khi có chuyện.

Có thể chuyển khoản thay cho tiền mặt. Nhiều người ngại cầm tiền mặt của người khác trong nhà. Khi đó hẹn: có gì cần chi anh chị nhắn em, em chuyển ngay. Nhưng vẫn nên có một ít tiền mặt cho lúc bạn không nghe máy.

Người giữ từ chối cầm tiền thì sao. Đừng ép. Thay vào đó nói rõ: mọi thứ anh chị chi cho nhà em, em hoàn lại hết, anh chị chỉ cần chụp hoá đơn. Rồi khi về giữ đúng lời.

Mức được tự quyết: nói trước để người giữ không phải gọi từng việc

Một câu hay bị bỏ quên lúc nhờ: chuyện gì thì cứ làm, chuyện gì phải hỏi bạn trước. Không có câu này, người giữ rơi vào một trong hai thế: hoặc gọi bạn vì mỗi gói cát vệ sinh, hoặc tự quyết việc lớn rồi lo bạn không vui. Hai bên nên thống nhất một ngưỡng, nói bằng lời bình thường: "Việc nhỏ như mua đồ ăn, thay bóng đèn thì anh cứ làm. Việc phải gọi thợ, đi thú y, sửa gì đó thì nhắn em trước."

Có một ngoại lệ phải nói rõ: chuyện khẩn cấp thì làm trước, báo sau. Con vật lả đi, thở gấp, nước tràn ngập sàn, có mùi gas: người giữ không cần chờ bạn trả lời mới hành động. Với con vật thì đưa đi thú y ngay. Với nước thì khoá van tổng. Với mùi gas thì khoá van bình, mở cửa, không bật tắt điện, ra ngoài rồi mới gọi người giúp. Bạn chịu mọi chi phí phát sinh từ việc xử lý khẩn cấp ấy.

Nói trước ngoại lệ này quan trọng hơn mọi con số. Người được nhờ hay chần chừ vì sợ tiêu tiền của người khác mà không được phép, trong khi mấy phút chần chừ có thể làm chuyện nhỏ thành lớn.

Ghi lại chi tiêu mà không thành sổ sách

Không ai muốn giữ sổ thu chi cho nhà người khác. Hãy làm cho việc ghi lại nhẹ đến mức gần như không phải làm:

  1. Tạo một cuộc trò chuyện riêng giữa bạn và người giữ, chỉ dùng cho việc trông hộ lần này.
  2. Mỗi lần chi, người giữ chụp hoá đơn hoặc ảnh món đồ, gửi vào đó kèm một chữ ngắn như "cát mèo" hay "thợ sửa vòi".
  3. Không có hoá đơn thì chỉ cần nhắn số tiền và việc gì.
  4. Bạn trả lời "em ghi rồi, cảm ơn chị" để họ biết đã có người nhận.
  5. Cuối mỗi tuần, nếu khoản chi nhiều, bạn chủ động tổng lại và chuyển trả luôn, không đợi về.
  6. Khi về, mở lại cuộc trò chuyện, cộng các khoản còn lại, trả trong ngày đầu tiên gặp.

Cách này để toàn bộ việc tính toán về phía bạn, người giữ chỉ việc chụp và gửi. Nó cũng giúp bạn thấy được nhà mình cần gì trong lúc vắng, lần sau chuẩn bị đủ hơn.

Nếu người giữ là người lớn tuổi, không quen chụp ảnh gửi tin, thay cuộc trò chuyện bằng một phong bì thứ hai để giữ hoá đơn và một tờ giấy ghi tay "ngày, mua gì". Bạn về tự cộng, họ không phải tính toán gì.

Khi con vật phải đi thú y lúc bạn vắng

Đây là khoản phát sinh lớn nhất và khó xử nhất khi gửi chó mèo cho người quen. Người giữ vừa lo cho con vật, vừa lo về tiền, vừa sợ bị trách nếu có chuyện không hay. Trước khi đi, bạn nên làm ba việc: cho người giữ tên và địa chỉ phòng khám thú y quen của bạn hoặc phòng khám gần nhà họ nhất; đưa sổ tiêm và giấy tờ khám trước đây của con vật; nói rõ "con có dấu hiệu lạ là anh chị đưa đi thú y ngay, tiền em lo hết, không cần hỏi em trước".

Nếu con vật đang dùng thuốc theo chỉ định của thú y, để lại đúng hộp thuốc, ghi giờ cho uống. Người giữ không tự mua thuốc, không tự thêm bớt, không nghe theo lời khuyên trên mạng; mọi thay đổi do thú y quyết.

Khi phòng khám đề nghị một việc tốn kém như xét nghiệm, giữ lại theo dõi, người giữ gọi bạn để bạn trực tiếp nói chuyện với thú y. Bạn chuyển tiền thẳng cho phòng khám hoặc cho người giữ ngay lúc đó, đừng để họ phải ứng một khoản lớn rồi mấy tuần sau mới nhận lại.

Tình huống: hai con mèo ở nhà người quen suốt mười ngày Tết

Chị Ngân gửi hai con mèo ở nhà một người bạn cùng khu suốt mười ngày Tết. Trước khi đi, chị mang sang đủ đồ ăn chia sẵn theo ngày, dư thêm ba ngày, hai bao cát, sổ tiêm và tên phòng khám thú y gần nhà bạn. Chị để lại phong bì tiền chi việc nhà, dặn: "Hết gì cứ mua đúng loại này, con nào bỏ ăn hay ói thì đưa đi thú y luôn, em lo hết."

Mùng ba, một con nôn hai lần và nằm lì. Bạn chị đưa đi phòng khám đang trực Tết, nhắn ảnh cho chị từ phòng chờ. Thú y đề nghị giữ lại theo dõi một ngày. Bạn gọi, chị nói chuyện trực tiếp với thú y qua điện thoại, đồng ý, và chuyển tiền thẳng cho phòng khám ngay lúc đó. Người bạn không phải ứng gì ngoài tiền xe.

Về đến nơi, chị mở lại cuộc trò chuyện, cộng tiền xe, tiền một bao cát mua thêm, trả ngay trong buổi tối đón mèo. Phần cảm ơn là một món quà riêng mang qua hai hôm sau. Không ai phải nhắc ai, và năm sau người bạn ấy vẫn sẵn lòng nhận giữ.

Làm thừa và làm đúng trong chuyện tiền

Một vài thói quen tưởng chu đáo lại làm người giữ khó xử:

Làm thừaVì sao không ổnLàm đúng
Hỏi lại từng hoá đơn, hỏi vì sao mua loại nàyNgười giữ thấy bị kiểm traTin những gì họ đã chụp gửi, chỉ hỏi khi có khoản thật sự lạ
Trừ tiền đồ bị vỡ vào tiền hoànBiến việc giúp thành việc bị phạtHoàn đủ trước, chuyện đồ vỡ nói riêng sau nếu thật cần
Gộp tiền hoàn với tiền cảm ơnKhông rõ khoản nào là trả lại, khoản nào là quàTrả khoản hoàn riêng, đúng số; cảm ơn là phần khác
Để người giữ tự nhắcHọ ngại, có khi không bao giờ nhắcBạn chủ động tính và trả trong ngày đầu gặp
Trả bằng hiện vật thay tiền hoànNgười giữ đã bỏ tiền thậtHoàn tiền thật; quà là thêm, không thay

Giữ cho khoản hoàn và lời cảm ơn tách bạch là cách tôn trọng người giúp mình. Tiền hoàn là trả đúng cái họ đã bỏ ra; cảm ơn là phần của tình cảm.

Câu hỏi thường gặp

Nhờ người quen giữ hộ thì có cần để lại tiền không?

Nên để lại một khoản nhỏ để chi những việc lặt vặt như mua đồ ăn cho con vật, thay bóng đèn. Bỏ riêng trong phong bì ghi rõ tiền chi việc nhà, tách khỏi quà cảm ơn, để người giữ không phải bỏ tiền túi trong lúc bạn vắng.

Người giữ hộ có phải hỏi trước mỗi lần chi tiền không?

Không cần nếu hai bên đã thống nhất mức được tự quyết. Việc nhỏ thì cứ làm rồi chụp hoá đơn, việc lớn như gọi thợ thì nhắn trước. Riêng chuyện khẩn cấp như con vật lả đi hay nước tràn thì làm ngay, báo sau.

Con vật phải đi thú y lúc chủ vắng thì ai trả tiền?

Chủ con vật trả toàn bộ. Nên dặn trước người giữ đưa đi thú y ngay khi có dấu hiệu lạ, không cần chờ hỏi. Với khoản lớn, chủ gọi nói chuyện trực tiếp với thú y và chuyển tiền ngay, không để người giữ ứng lâu.

Có nên trừ tiền đồ bị hỏng vào khoản hoàn cho người giữ không?

Không nên. Hoàn đủ những gì họ đã chi trước, rồi nếu thật cần mới nói riêng chuyện đồ hỏng khi cả hai đã bình tĩnh. Gộp hai chuyện làm việc giúp đỡ biến thành việc bị phạt và rất dễ làm mất lòng.

Người giữ không chịu nhận tiền hoàn thì làm sao?

Hãy nói đó là tiền của nhà mình đã chi, không phải tiền cảm ơn, rồi chuyển khoản hoặc gửi lại kèm lời nhắn rõ ràng. Nếu họ vẫn từ chối, đưa thành quà có giá trị tương đương, và nhớ đáp lại bằng việc khi họ cần.

Có nên thoả thuận chuyện tiền ngay lúc nhờ không?

Nên, nhưng nói nhẹ nhàng như một việc bình thường. Chỉ cần ba ý: mọi chi phí cho nhà mình thì mình trả, việc nhỏ cứ làm, việc lớn nhắn trước. Nói sớm thì không ai phải ngại khi có khoản phát sinh giữa chuyến.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138