TrongGiu.comTrông Giữ
Đóng nhà trước chuyến đi Tết, du lịch dài ngày

Rác, mùi, chuột gián và nấm mốc trước chuyến đi dài: dọn gì để về không phải dọn lại

Nhà đóng kín hai tuần trở lên thì rác, cống, đồ ẩm và vụn thức ăn là thứ gây hại nhất. Dọn gì, bịt gì, phơi gì trước khi đi để về nhà không gặp mùi, mốc, chuột gián.

A young man tying a full garbage bag beside a kitchen back door while sunlight falls across a freshly wiped stone counter, low angle from the floor

Trước chuyến đi từ hai tuần trở lên, bốn việc quyết định về nhà có phải dọn lại hay không: đổ sạch rác và rửa thùng rác, không để một vụn thức ăn nào ngoài hộp kín, đổ nước bịt các miệng thoát sàn, và phơi thật khô mọi thứ vải trước khi khoá cửa. Chuột, gián, kiến, mùi cống và nấm mốc đều cần một trong ba thứ: thức ăn, nước đọng, hơi ẩm. Lấy đi cả ba thì nhà đóng kín một tháng vẫn sạch như lúc đi.

Chuyến hai ba ngày thì chỉ cần đổ rác. Phần còn lại của bài dành cho chuyến dài: về quê ăn Tết hơn một tuần, đi công tác vài tuần, đi xa qua mùa nồm hay mùa mưa, khi nhà không ai mở cửa và không ai đi lại.

Bốn nguồn gây hại và việc chặn từng nguồn

Mỗi thứ khó chịu khi về nhà đều có nguồn gốc rõ ràng. Chặn đúng nguồn thì không cần làm thêm gì khác:

Thứ gặp khi vềNguồnViệc làm trước khi điKiểm bằng gì
Mùi chua, ruồi, giòiRác hữu cơ, thùng rác chưa rửaĐổ sạch, rửa thùng, để khô, úp ngượcThùng khô, không còn túi nào trong nhà
Mùi cốngNước trong ống cong bay hơiĐổ đầy nước vào mọi miệng thoát, đậy nắpĐứng gần không thấy mùi
Chuột, gián, kiếnVụn thức ăn, đồ khô mở dở, khe hởLau bếp, cất đồ khô vào hộp có nắp, bịt kheMặt bếp, gầm tủ không còn vụn
Nấm mốc, mùi ẩmĐồ vải ẩm, phòng kín, nước đọngPhơi khô đồ, mở hé cửa tủ, lau khô nhà tắmKhông còn đồ ướt trong lồng giặt, trên móc

Bảng này đọc từ trái sang phải cũng là thứ tự làm: rác trước, rồi miệng thoát, rồi bếp, cuối cùng là đồ vải. Đồ vải để cuối vì phải phơi, nên bắt đầu giặt từ hai ngày trước khi đi.

Rác: đổ đúng lúc, rửa đúng chỗ

Rác là nguồn mùi nhanh nhất. Chỉ một vỏ trái cây quên trong thùng rác bếp cũng đủ làm cả tầng nồng mùi sau mười ngày. Làm theo thứ tự:

  1. Hỏi lịch thu gom của khu phố từ tuần trước, nhất là dịp Tết khi xe rác nghỉ nhiều ngày.
  2. Hai ngày cuối nấu vừa đủ ăn, hạn chế phát sinh rác hữu cơ.
  3. Đi một vòng gom rác ở mọi phòng: thùng rác nhà tắm, phòng ngủ, giỏ giấy bàn làm việc. Rác giấy cũng có thể dính đồ ăn.
  4. Buộc kín, mang đi bỏ ở điểm tập kết. Nếu đi sau chuyến thu gom cuối, mang theo xe bỏ trên đường, đừng để trước cổng.
  5. Rửa thùng rác bếp bằng nước có xà phòng, phơi khô, úp ngược để côn trùng không chui vào đẻ trứng.
  6. Vỏ chai, hộp nhựa đã rửa sạch thì để được; hộp sữa, lon nước ngọt chưa tráng thì tráng rồi mới cất.

Đừng để rác trong túi buộc kín ở góc bếp với ý định về rồi đổ. Túi ni lông không giữ được mùi lâu, và chuột cắn túi rất nhanh khi nhà vắng.

Bếp: không để lại một bữa ăn nào cho chuột gián

Lau mặt bếp, gầm bếp, khe tủ. Dầu mỡ và vụn thức ăn bám dưới chân bếp là thứ gián tìm đến đầu tiên. Kéo nồi cơm, lò vi sóng ra lau phía sau một lần.

Đồ khô mở dở vào hộp có nắp. Gạo, đường, bột, mì gói đã bóc, bánh kẹo, hạt. Túi buộc dây thun không đủ, chuột và kiến vẫn vào được. Thứ không có hộp thì cho hàng xóm hoặc ăn trước khi đi.

Bồn rửa trống, khô. Không để bát đĩa ngâm, không để rổ rau dưới vòi. Rửa luôn lưới chắn rác ở lỗ thoát bồn rửa, vì vụn thức ăn mắc ở đó thối rất nhanh.

Khăn lau, miếng rửa bát giặt sạch phơi khô hoặc bỏ. Đây là thứ bốc mùi chua đầu tiên trong căn bếp đóng kín.

Thức ăn của thú cưng cũng tính. Nếu thú đã gửi đi, bao thức ăn còn lại cũng phải vào hộp kín. Bát ăn, bát nước rửa sạch, úp khô.

Bẫy hay thuốc diệt côn trùng chỉ khi đã có sẵn chuột gián. Nếu nhà vốn đã có, dùng loại bán sẵn đúng hướng dẫn trên bao bì, đặt chỗ thú cưng và người đi cùng không với tới, và nhớ vị trí để về dọn. Nhà sạch, không có dấu hiệu gì thì không cần.

Miệng thoát nước và khe hở: chặn mùi và đường vào

Mỗi miệng thoát sàn nhà tắm, lô gia, sân phơi, bồn rửa đều có một đoạn ống cong giữ nước để chặn mùi cống. Nhà vắng vài tuần, nước này bay hơi, mùi từ đường cống chung bốc thẳng vào nhà. Trước khi đi, đổ một ca nước đầy vào từng miệng thoát, kể cả những chỗ ít dùng như nhà tắm tầng trên hay chậu rửa ngoài sân. Có nắp đậy thì đậy lại; không có, đặt một túi ni lông có chút nước lên trên cũng giúp được.

Bồn cầu xả nước lần cuối rồi đậy nắp. Với chuyến rất dài, một số nhà rót thêm chút dầu ăn lên mặt nước trong ống thoát sàn để nước bay hơi chậm hơn; cách này tuỳ nhà, không bắt buộc.

Chuột thường vào nhà qua khe dưới cửa sau, lỗ thoát nước sân không có lưới, khe quanh ống điều hoà xuyên tường. Đi một vòng tìm những khe đó. Khe dưới cửa có thể chèn tạm bằng khăn cuộn; lỗ thoát sân lắp lưới chắn; khe lớn quanh ống thì nhờ thợ bịt lại khi có dịp. Đừng chặn khe thông gió có chủ đích của nhà, vì nhà kín hẳn lại sinh ẩm.

Đồ vải và phòng ốc: chặn nấm mốc từ hai ngày trước

Mốc là thứ khó xử lý nhất khi về, vì nó ăn vào vải, gỗ, da, giấy. Tick từng dòng:

  • Giặt đồ từ hai ngày trước khi đi, phơi khô hẳn; không để đồ nào trong lồng máy giặt hay giỏ đồ bẩn.
  • Khăn tắm, thảm chùi chân, rèm nhà tắm giặt và phơi khô, hoặc gấp cất khi đã khô hẳn.
  • Mở hé cửa máy giặt và ngăn đựng bột giặt.
  • Lau khô sàn và tường nhà tắm lần cuối, mở hé cửa nhà tắm.
  • Mở hé cửa tủ quần áo, đặt gói hút ẩm trong tủ.
  • Giày dép đi mưa phơi khô, không cất giày còn ẩm vào tủ kín.
  • Đồ da như túi, thắt lưng, áo khoác lau khô, cất nơi thoáng, không bọc ni lông.
  • Chăn đệm đang dùng gấp gọn, phủ một tấm vải; mùa nồm thì dựng đệm nghiêng cho thoáng.

Mùa nồm ở miền Bắc là lúc dễ mốc nhất. Nếu đi xa đúng mùa đó mà có người ghé, dặn họ mở cửa vào ngày khô ráo, không mở vào ngày trời nồm nặng vì chỉ đưa thêm hơi ẩm vào nhà.

Tình huống: nhà ống ba tầng, về quê mười hai ngày giữa mùa nồm

Nhà chị Mai là nhà ống ba tầng trong ngõ, tầng trệt có bếp sát cửa sau, nhà tắm ở cả ba tầng. Tết năm trước đi mười hai ngày, về mở cửa thì gặp mùi cống ở nhà tắm tầng ba ít dùng, một mảng mốc trắng trên chiếc áo khoác để trong tủ, và vết chuột cắn túi bánh quy quên trên nóc tủ lạnh.

Năm nay chị chia việc ra hai ngày. Ngày thứ nhất giặt hết đồ, phơi trên sân thượng từ sáng, chiều gom vào khi đã khô hẳn. Ngày thứ hai lau bếp, kéo tủ lạnh ra lau phía sau, cất mọi thứ đồ khô vào hộp nhựa, rửa thùng rác. Sáng hôm đi, chị đi từ tầng ba xuống, đổ một ca nước vào mỗi miệng thoát, đậy nắp, mở hé cửa tủ quần áo, đặt gói hút ẩm. Cuộn khăn chèn khe cửa sau, nơi năm ngoái chuột vào. Rác mang theo xe bỏ ở điểm tập kết đầu đường lớn.

Lần này về, nhà chỉ có mùi bụi, mở cửa nửa giờ là hết.

Làm thừa và làm đúng

Có những việc trông như dọn kỹ mà thật ra tốn công hoặc phản tác dụng. Rải thuốc diệt côn trùng khắp nhà khi chưa thấy dấu hiệu gì: vừa tốn, vừa để lại hoá chất ở nơi ăn ở, về còn phải lau. Đóng kín mọi cửa sổ, chèn kín mọi khe cho chắc: nhà không thở được, mốc nhanh hơn. Bọc sofa, đệm bằng ni lông: hơi ẩm bị giữ ở dưới, về gặp mảng mốc đúng chỗ đã bọc.

Cũng có việc bị bỏ sót vì nghĩ là nhỏ: lưới lỗ thoát bồn rửa, thùng rác nhà tắm, bát nước của mèo, giỏ đồ bẩn, khăn lau bếp. Đó chính là những chỗ sinh mùi trong một căn nhà đóng cửa.

Quy tắc gọn: không để lại thức ăn, không để lại nước đọng, không để lại đồ ẩm. Ba thứ đó sạch thì không cần thêm thuốc hay mẹo gì.

Nếu có người ghé nhà giữa kỳ, nhờ họ thêm một việc nhỏ: đổ một ca nước vào miệng thoát nào đã khô. Việc này mất một phút nhưng giữ cho mùi cống không lọt vào trong lúc vắng.

Về nhà: nếu vẫn gặp mùi hay dấu hiệu chuột gián

Mở hết cửa trước khi làm gì khác. Mùi cống thì đổ nước vào các miệng thoát, đợi vài phút là hết. Mùi ẩm thì phơi đồ vải, mở tủ cho thoáng, bật quạt.

Thấy phân chuột hay dấu cắn túi, đeo găng tay và khẩu trang khi dọn, lau chỗ đó bằng nước có chất tẩy rửa, không quét khô cho bụi bay lên. Bỏ thức ăn nào đã bị cắn hay có dấu chuột đi qua. Tìm xem chuột vào bằng đường nào để bịt trước chuyến đi sau.

Thấy mốc trên tường hay đồ gỗ, lau bằng khăn ẩm có chất tẩy, rồi để khô và thoáng. Mảng mốc lớn, tái đi tái lại ở một góc tường thường là dấu hiệu thấm nước từ bên ngoài, việc đó nên nhờ thợ xem.

Ghi lại mọi thứ gặp phải vào lề danh sách đóng nhà: miệng thoát nào bốc mùi, góc nào mốc, chuột vào lối nào. Lần đi sau, những chỗ đó được làm kỹ hơn, và danh sách của nhà bạn dần thành đúng với căn nhà của mình.

Câu hỏi thường gặp

Đi vắng hai tuần về nhà bị mùi cống thì do đâu?

Do nước trong đoạn ống cong của các miệng thoát sàn đã bay hơi, mùi từ đường cống chung bốc thẳng lên. Đổ nước vào từng miệng thoát là hết. Lần sau trước khi đi, đổ đầy nước và đậy nắp các miệng thoát, kể cả chỗ ít dùng.

Có cần rải thuốc diệt chuột gián trước khi đi xa không?

Không cần nếu nhà chưa có dấu hiệu chuột gián. Dọn sạch thức ăn, cất đồ khô vào hộp kín, đổ rác và bịt khe hở là đủ. Nếu nhà vốn đã có, dùng loại bán sẵn đúng hướng dẫn trên bao bì và đặt nơi trẻ nhỏ, thú cưng không với tới.

Làm sao để quần áo không bị mốc khi đi vắng mùa nồm?

Giặt và phơi khô hẳn trước khi đi, không cất đồ còn ẩm. Mở hé cửa tủ, đặt gói hút ẩm. Nếu có người ghé, nhờ họ mở cửa thông gió vào ngày khô ráo, tránh ngày nồm nặng.

Có nên để rác buộc kín trong nhà rồi về đổ không?

Không nên. Túi ni lông không giữ được mùi lâu, rác hữu cơ vẫn phân huỷ, và chuột cắn túi rất nhanh khi nhà vắng. Mang rác đi bỏ ở điểm tập kết trước khi khoá cửa, kể cả phải mang theo xe.

Đóng kín hết cửa sổ khi đi xa có làm nhà bị ẩm không?

Đóng chốt cửa sổ là cần cho an toàn, nhưng nên mở hé cửa tủ, cửa nhà tắm và không bịt các lỗ thông gió có sẵn của nhà. Nhà kín hoàn toàn cả tháng, nhất là mùa nồm, dễ đọng hơi ẩm và sinh mốc.

Về nhà thấy phân chuột thì dọn thế nào cho an toàn?

Đeo găng tay và khẩu trang, xịt hoặc lau chỗ đó bằng nước có chất tẩy rửa rồi mới gom, không quét khô cho bụi bay. Bỏ thức ăn đã bị chuột chạm vào. Rửa tay kỹ sau khi dọn và tìm đường chuột vào để bịt lại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138