Khi phải trả nhà cũ mà chưa có chỗ mới, cách chọn nơi gửi đồ phụ thuộc vào độ dài khoảng trống và khối lượng đồ: dưới vài tuần và ít đồ thì gửi nhà người quen; vài tháng hoặc nhiều đồ cồng kềnh thì thuê kho gửi đồ cá nhân. Dù gửi đâu, việc không bỏ được là lọc bớt đồ, đóng thùng đánh số và lập danh sách có ảnh trước khi chuyển đi.
Người chuyển nhà thường vội, nhét đồ vào thùng không ghi gì, rồi ba tháng sau mở kho không biết cái nồi cơm điện nằm thùng nào, chiếc nhẫn cưới để đâu. Mấy giờ chuẩn bị ở đầu tiết kiệm được mấy ngày lục lọi ở cuối, và là chứng cứ duy nhất nếu có đồ bị mất hay hỏng.
Chọn nơi gửi theo khoảng trống và lượng đồ
Bốn cách hay dùng, mỗi cách hợp một hoàn cảnh:
| Cách gửi | Hợp khi | Cần chuẩn bị | Rủi ro hay gặp |
|---|---|---|---|
| Nhà bố mẹ, anh chị em | Khoảng trống dài, đồ vừa phải, nhà họ có phòng trống | Thùng đánh số, danh sách, thoả thuận lúc nào lấy | Đồ bị dùng, bị dồn chỗ, ngại đòi |
| Nhà bạn bè, đồng nghiệp | Vài tuần, ít thùng | Danh sách có ảnh, hẹn ngày lấy cụ thể | Kéo dài quá hẹn làm phiền người ta |
| Kho gửi đồ cá nhân trả phí | Vài tháng trở lên, nhiều đồ cồng kềnh, không có người quen đủ chỗ | Đọc hợp đồng, danh sách, khoá riêng nếu được | Điều khoản bồi thường hẹp, phụ phí khi lấy đồ |
| Để lại nhà cũ thêm ít ngày | Chủ nhà đồng ý, chỉ vài ngày | Thoả thuận bằng tin nhắn, giữ một chìa | Chủ nhà cho khách mới vào sớm, đồ bị dồn |
Có thể kết hợp: đồ quý, giấy tờ, đồ dùng hằng ngày mang theo hoặc gửi bố mẹ; đồ cồng kềnh như tủ, giường, máy giặt vào kho. Chia như vậy thì không phải ra kho mỗi khi cần một món nhỏ.
Lọc đồ trước khi gửi: gửi ít thì nhẹ mọi việc
Bán hoặc cho bớt đồ không định mang sang nhà mới. Chiếc tủ quá cỡ cho nhà mới, đồ điện cũ sắp hỏng, quần áo lâu không mặc. Gửi kho hay gửi người quen vài tháng rồi cũng bỏ thì tốn công khuân hai lần.
Ăn hết hoặc cho đồ ăn, gia vị. Đồ ăn khô gửi kho dễ thu hút chuột, kiến. Nhiều kho không nhận gửi thực phẩm.
Tách riêng túi đồ dùng hằng ngày. Quần áo vài tuần, giấy tờ, sạc, thuốc đang dùng, đồ vệ sinh cá nhân, bộ dụng cụ nhỏ. Túi này đi theo bạn, không vào thùng gửi.
Tách riêng đồ quý. Trang sức, tiền, giấy tờ nhà đất, sổ tiết kiệm, ổ cứng chứa ảnh gia đình. Những thứ này không gửi kho, không gửi nhà bạn bè; mang theo người hoặc gửi bố mẹ ruột kèm danh sách.
Chụp ảnh đồ lớn trước khi tháo. Tủ, giường, bàn có ốc vít thì chụp lúc còn lắp, bỏ ốc vào túi nhỏ dán băng keo vào thân đồ. Lắp lại ở nhà mới đỡ mò mẫm.
Đóng thùng, đánh số và lập danh sách
Làm theo thứ tự này, mỗi thùng chỉ mất thêm một hai phút:
- Đánh số mỗi thùng bằng bút dạ to ở hai mặt bên và mặt trên: số thứ tự và tên phòng, ví dụ "12 - bếp".
- Mở một bảng tính trên điện thoại hoặc một cuốn sổ, mỗi dòng một thùng: số thùng, đồ bên trong kể vắn tắt, đồ dễ vỡ hay không.
- Chụp ảnh bên trong mỗi thùng trước khi dán, đặt tên ảnh hoặc chụp kèm số thùng.
- Đồ dễ vỡ bọc từng món, đánh dấu thùng "dễ vỡ, để trên".
- Đồ lớn không đóng thùng như tủ, xe đạp, máy giặt thì chụp ảnh bốn phía, ghi tình trạng: vết xước, móp có sẵn.
- Gửi danh sách và thư mục ảnh vào email của chính bạn hoặc nhóm nhắn tin gia đình, để mất điện thoại vẫn còn.
- Lúc giao đồ cho kho hoặc người quen, đếm số thùng trước mặt hai bên, ghi vào giấy giao nhận.
Danh sách không cần đẹp. Một dòng "thùng 7 - phòng ngủ - chăn đông, áo khoác, giày" là đủ để ba tháng sau tìm đúng chiếc áo khoác mà không phải mở mười thùng.
Thuê kho gửi đồ cá nhân: xem tận nơi và hỏi gì
Đừng chọn kho chỉ qua tin rao. Đi xem tận nơi, nhìn và hỏi:
- Kho có mái kín, nền cao, khô không; có dấu ẩm, dột, chuột không? Hỏi kho từng bị ngập chưa.
- Ngăn kho có khoá riêng không, ai giữ chìa, nhân viên kho có vào ngăn của bạn được không?
- Giờ ra vào lấy đồ, có phải báo trước không, có tính thêm khi lấy đồ nhiều lần không?
- Có những món kho không nhận như đồ dễ cháy, thực phẩm, tiền, đồ quý không?
- Kho có bảo vệ, có ghi nhận người ra vào không?
- Khi đồ bị mất, hỏng do kho, bồi thường thế nào, có mức trần không? Có cần khai giá trị đồ lúc gửi không?
- Tính tiền theo tháng hay theo ngày, trả trước bao lâu, kết thúc sớm có được hoàn không, quá hạn không trả thì kho xử lý đồ thế nào?
Phí gửi tuỳ khu vực, diện tích ngăn và thời gian; hỏi hai ba nơi để so, đừng chọn nơi rẻ bất thường mà không có ngăn khoá riêng. Đọc hợp đồng trước khi ký, chụp lại. Hợp đồng gửi giữ là loại có thù lao, bên giữ có trách nhiệm theo những gì đã thoả thuận và theo luật; tra văn bản hiện hành nếu cần hiểu kỹ.
Gửi nhà người quen: nói thế nào và ghi gì
Người quen nhận giữ đồ cho bạn là nhận một việc làm phiền họ trong nhiều tuần. Nói rõ ngay từ đầu: bao nhiêu thùng, đồ lớn nào, để ở đâu trong nhà họ, đến khi nào bạn lấy. "Anh chị cho em gửi mười hai thùng với cái tủ lạnh ở gian sau đến cuối tháng sau, nhà mới bàn giao là em chở đi ngay. Thùng nào em cũng ghi số, có gì anh chị cần dời cứ dời."
Đưa người giữ một bản danh sách thùng, nhắn tin xác nhận. Không phải để làm căng mà để cả hai không phải nhớ. Nếu có món giá trị lớn như máy tính để bàn, tivi, ghi riêng và chụp ảnh kèm tình trạng.
Nếu khoảng trống kéo dài quá hẹn, báo trước và hỏi người ta có còn để được không, đừng im lặng. Gửi chút quà hay góp tiền điện nếu có tủ lạnh cắm điện nhà họ. Ngày lấy đồ, đếm lại trước mặt chủ nhà, cảm ơn trực tiếp.
Đồ lớn cần xử lý riêng trước khi gửi
Tủ lạnh. Rút điện ít nhất một ngày trước khi chuyển, lau khô hoàn toàn, để hé cửa khi nằm kho. Đóng kín cửa tủ khi còn ẩm là ba tháng sau mở ra mốc đen cả ngăn. Khi chở, dựng đứng chứ không nằm ngang, và hỏi kho có cho chèn hé cửa tủ không.
Máy giặt. Xả hết nước còn trong máy và trong ống, lau lồng giặt, để hé nắp. Nếu máy có ốc khoá lồng dùng khi vận chuyển mà bạn còn giữ, nhờ thợ lắp lại trước khi chở.
Nệm, chăn, đồ vải. Bọc kín trong túi ni lông lớn, không để chạm sàn kho. Phơi thật khô trước khi bọc, vì đồ vải còn ẩm đóng kín vài tháng là hỏng.
Đồ gỗ, tủ, bàn ghế. Lau sạch, bọc góc bằng bìa hoặc mút, phủ khăn hay bạt. Không chồng đồ nặng lên mặt bàn gỗ.
Xe đạp, đồ thể thao. Lau khô, để ở tư thế đứng. Không để trong kho bình chứa nhiên liệu, bình gas mini dùng cắm trại, pin dự phòng đang sạc dở.
Đồ điện tử lớn như tivi, máy tính để bàn. Nếu còn thùng gốc thì đóng lại thùng gốc. Nếu không, bọc màn hình bằng chăn, đặt đứng, đánh dấu mặt trên, chụp ảnh tình trạng màn hình trước khi bọc.
Tình huống: trả nhà cuối tháng, nhà mới bàn giao sau sáu tuần
Một cặp vợ chồng thuê căn hộ, hết hợp đồng cuối tháng, còn căn hộ mua mới thì bàn giao trễ hơn dự kiến sáu tuần. Họ chuyển sang ở nhờ nhà bố mẹ chồng, phòng trống ở đó chỉ đủ cho đồ dùng hằng ngày và vài thùng sách. Họ chia đồ thành ba phần: một vali và ba thùng đồ dùng hằng ngày theo người; năm thùng sách và đồ trang trí gửi phòng trống nhà bố mẹ; tủ lạnh, máy giặt, giường, sofa và mười lăm thùng đồ bếp, quần áo mùa khác vào một ngăn kho gửi đồ cá nhân.
Một tuần trước ngày trả nhà, họ lọc đồ và bán bớt chiếc tủ quần áo không hợp nhà mới. Ba ngày trước, đóng thùng theo số, chụp ảnh, lập bảng tính. Ngày chuyển, đếm thùng ở cửa kho, ghi vào giấy giao nhận. Khi căn hộ mới bàn giao, họ thuê xe chở một chuyến từ kho thẳng về, mang theo danh sách, mở thùng bếp và quần áo trước.
Điều họ thấy đáng nhất: chiếc túi đồ dùng hằng ngày đã soạn kỹ, nên suốt sáu tuần không phải ra kho lần nào.
Lấy đồ về nhà mới và kiểm
Hẹn ngày lấy đồ khi nhà mới đã sẵn sàng, đã có chỗ đặt đồ lớn. Mang theo danh sách. Tại kho hoặc nhà người quen, đếm thùng trước khi chất lên xe; nhìn thùng có bị ướt, móp, rách băng keo không. Đồ lớn so với ảnh đã chụp.
Nếu phát hiện đồ bị ẩm mốc, hỏng, thiếu thùng khi lấy từ kho trả phí: chụp ảnh ngay tại chỗ, ghi vào giấy giao trả trước khi ký nhận, báo nhân viên kho lập biên bản. Đã ký nhận đủ và mang đồ về rồi mới phát hiện thì việc chứng minh khó hơn nhiều.
Ở nhà mới, mở trước các thùng đồ dùng hằng ngày theo số đã ghi, thùng ít dùng để dần. Đánh dấu thùng đã mở trong danh sách. Giữ danh sách vài tuần cho đến khi chắc không thiếu gì.
Nếu gửi kho trả phí, nhớ báo kết thúc hợp đồng đúng hạn và lấy lại tiền cọc nếu có. Trả lại chìa ngăn kho hoặc thẻ ra vào, nhận lại giấy xác nhận đã thanh lý. Nhiều người dọn đồ xong quên báo, kho vẫn tính thêm tháng sau.
Câu hỏi thường gặp
Chuyển nhà mà chưa có chỗ mới thì nên gửi đồ ở đâu?
Nếu khoảng trống chỉ vài tuần và đồ không nhiều, gửi nhà người thân hoặc bạn bè là gọn. Nếu vài tháng hoặc nhiều đồ cồng kềnh, thuê kho gửi đồ cá nhân có ngăn khoá riêng. Đồ quý và giấy tờ luôn mang theo hoặc gửi bố mẹ.
Kho gửi đồ cá nhân có bồi thường khi đồ bị hỏng không?
Tuỳ hợp đồng. Nhiều nơi có mức trần bồi thường hoặc yêu cầu khai giá trị khi gửi. Hỏi rõ trước khi ký, đọc điều khoản về ẩm mốc, côn trùng, mất cắp, và giữ danh sách cùng ảnh chụp đồ lúc gửi làm chứng cứ.
Những đồ gì không nên gửi kho?
Không gửi tiền, trang sức, giấy tờ nhà đất, sổ tiết kiệm, ổ cứng chứa dữ liệu quan trọng, thực phẩm và đồ dễ cháy như bình gas, xăng dầu. Những thứ này hoặc kho không nhận, hoặc mất đi là không bù lại được.
Đánh số thùng khi chuyển nhà có thật sự cần không?
Rất cần, nhất là khi đồ phải nằm kho vài tháng. Số thùng ghép với danh sách và ảnh chụp bên trong giúp tìm đúng món cần dùng, đếm đủ khi nhận lại và có căn cứ khi phát hiện thiếu.
Gửi đồ nhà người quen quá hẹn thì nên làm gì?
Báo trước khi đến hạn, nói rõ lý do và ngày lấy mới, hỏi người ta còn tiện không. Nếu không tiện, chuyển một phần đồ sang kho. Góp tiền điện nếu đồ cắm điện nhà họ và cảm ơn khi lấy về.
Lấy đồ từ kho thấy thùng bị ướt thì phải làm gì?
Chụp ảnh ngay tại kho, ghi tình trạng vào giấy giao trả trước khi ký nhận và đề nghị nhân viên kho lập biên bản. Không mang về rồi mới phản ánh, vì khi đó rất khó chứng minh hư hỏng xảy ra trong lúc gửi.