TrongGiu.comTrông Giữ
Đóng nhà trước chuyến đi Tết, du lịch dài ngày

Đi xa giữa mùa mưa bão: chằng cửa, dọn ban công, kê đồ và xem mái tôn trước khi đi

Đi xa vào mùa mưa bão thì đóng nhà khác ngày thường: cửa sổ, ban công, đồ dưới sàn, máng xối, mái tôn và người ghé xem nhà sau mỗi trận mưa lớn khi bạn không có mặt.

A man tying down a folded plastic chair and potted plants on a narrow balcony under heavy grey clouds, view from inside the apartment through an open glass door

Đi xa vào mùa mưa bão, ba việc phải làm trước khi khoá nhà là dọn sạch ban công và sân thượng khỏi đồ rời, kê đồ điện và giấy tờ khỏi mặt sàn tầng trệt, và nhờ một người ghé xem nhà sau mỗi trận mưa lớn. Thêm vào đó là thông máng xối, ống thoát nước sân thượng và chằng những tấm mái tôn đã lỏng. Nhà vắng mà gặp mưa to thì thứ gây hại nhiều nhất thường không phải gió, mà là nước đọng không thoát và một chỗ dột không ai thấy suốt một tuần.

Bài này dành cho chuyến đi rơi vào mùa mưa ở miền Nam, mùa bão ở miền Trung và miền Bắc: đi công tác, đi du lịch hè, về quê dự đám. Nếu đã có tin bão sắp đổ bộ vào đúng nơi bạn ở, câu hỏi đầu tiên là có nên hoãn chuyến không; nếu vẫn phải đi, làm đủ các bước dưới đây và để lại thông tin cho người ở lại.

Theo dõi bản tin trước khi đi: mức nào làm gì

Không cần đoán. Năm ngày trước chuyến đi, mở bản tin thời tiết chính thức của địa phương mỗi sáng. Tuỳ những gì bản tin nói, mức chuẩn bị thay đổi như sau:

Bản tin nói gìViệc phải làm trước khi điCó nên hoãn chuyến
Mùa mưa, chưa có tin áp thấp hay bãoDọn ban công, thông thoát nước, kê đồ khỏi sàn chỗ hay thấmKhông cần
Có áp thấp hoặc bão ngoài khơi, chưa rõ hướngNhư trên, thêm chằng cửa sổ, mái tôn; nhờ người ghé sau mưaTheo dõi thêm, giữ vé có thể đổi
Bão dự báo vào gần nơi ở trong lúc bạn vắngTất cả việc trên, thêm kê cao đồ tầng trệt, ngắt điện tầng hay ngập, gửi đồ quý điNên cân nhắc hoãn nếu chuyến đi không gấp
Có lệnh sơ tán hoặc cảnh báo ngập sâu ở khu bạnLàm theo chính quyền địa phương, báo tổ dân phố bạn đi đâuTheo hướng dẫn sơ tán, không phải chuyện du lịch nữa

Đừng dựa vào tin nhắn chuyển tiếp hay ảnh dự báo không rõ nguồn trong các nhóm. Mùa bão kiểu tin đó lan rất nhanh và thường sai thời gian. Dùng bản tin chính thức, đọc cả phần dự báo mưa chứ không chỉ đường đi của bão.

Ban công, sân thượng, sân trước: dọn những gì

Đứng ở ban công, nhìn mọi thứ và hỏi: gió mạnh có thổi được thứ này đi không, nước có làm thứ này nghẹt cống không. Thứ nào trả lời có thì xử lý:

  • Chậu cây nhỏ, chậu treo: hạ xuống sàn, dồn sát chân tường, cây cao thì đặt nằm hoặc buộc vào lan can.
  • Ghế nhựa, bàn gấp, giá phơi, thùng xốp: cất vào nhà hoặc buộc chặt.
  • Tấm che nắng, lưới, bạt căng tạm: tháo xuống, cuộn lại.
  • Lá khô, rác, đất rơi quanh miệng thoát nước: quét sạch, nhặt hết.
  • Lưới chắn rác ở miệng ống thoát sân thượng: gỡ ra rửa, lắp lại.
  • Máng xối dọc mái: nhìn từ dưới lên xem có lá tắc; cao quá thì nhờ thợ, đừng tự leo khi trời đã có gió.
  • Đồ phơi ngoài dây: gom vào hết, không để quần áo hay chăn phơi khi đi.

Miệng thoát nước sân thượng là chỗ hay hỏng việc nhất. Chỉ một túi ni lông bay vào là nước dâng thành vũng, ngấm qua chân tường hoặc tràn vào cửa tầng trên cùng. Nhà vắng thì vũng nước ấy đứng cả tuần.

Căn hộ chung cư cũng cần làm phần này dù không có sân thượng riêng: lô gia, ban công phòng ngủ đều có miệng thoát nhỏ, và chậu cây trên lan can tầng cao rơi xuống thì nguy hiểm cho người bên dưới.

Cửa sổ, cửa kính và cửa ban công

Chốt hết, kể cả cửa nhỏ trên cao. Ô cửa thông gió nhà vệ sinh, cửa sổ mái hay bị quên vì ngày thường để mở. Gió quật mở một cánh là nước hắt vào cả ngày.

Chèn khăn cũ ở chân cửa ban công. Cửa trượt hay có rãnh ray đọng nước. Mưa lớn kèm gió, nước tràn qua ray vào sàn. Gấp vài chiếc khăn cũ chèn dọc chân cửa phía trong, bỏ thảm chùi chân đi kẻo ngấm nước rồi mốc.

Kéo đồ ra xa cửa kính. Sofa, kệ sách, thùng giấy đặt sát cửa kính lớn thì kéo lùi vào giữa phòng. Nếu kính vỡ hay nước hắt vào, đồ không bị ướt trực tiếp.

Không cần dán băng dính chéo lên kính. Đây là thói quen phổ biến nhưng không giúp kính khỏi vỡ, lúc về lại mất công bóc keo. Thứ giúp được là chốt chặt cửa, và nếu nhà có cửa chớp hay cửa cuốn bên ngoài thì kéo xuống.

Rèm và màn nhấc khỏi sàn. Rèm dài chạm đất để gần cửa thì vắt lên hoặc buộc gọn. Nước thấm từ chân rèm lên cao rất nhanh, về gặp cả mảng mốc.

Nhà mái tôn: nhìn gì trước khi đi

Nhà mái tôn, nhà có gác lửng lợp tôn, phòng trọ tầng trên cùng lợp tôn là những nơi chịu gió nhiều nhất. Bạn không cần leo lên mái. Đứng dưới nhìn lên trong ánh sáng ban ngày, tìm ba thứ: tấm tôn nào cong mép, vít nào lộ đầu gỉ hay mất đệm cao su, chỗ nào trên trần đã có vệt ố mới. Ba thứ đó báo hiệu chỗ dễ tốc hoặc dột nhất.

Thấy có, gọi thợ đến bắn lại vít, chằng thêm trước chuyến đi. Việc này nên làm sớm vì vào mùa mưa thợ rất bận, gọi sát ngày đi thường không có người. Đừng tự leo mái tôn, nhất là khi trời đã có gió hay mái còn ướt; mái tôn trơn và dễ sụt ở chỗ đòn tay mục.

Bên dưới mái, đồ đạc ở gác lửng hay tầng trên cùng nên dồn ra xa những chỗ đã từng dột. Đặt sẵn một cái chậu nhựa hay xô dưới chỗ ố nước. Nếu có người ghé xem sau mưa, chỉ cho họ những chỗ đó để họ nhìn trước.

Nhà có cây lớn sát mái, cành vươn ngang mái tôn thì nhờ người tỉa trước mùa bão. Cành gãy rơi xuống mái tôn của nhà vắng là chuyện hay gặp, và chỉ phát hiện khi nước đã dột suốt mấy ngày.

Tầng trệt hay ngập: kê đồ trước khi khoá cửa

Nếu nhà bạn từng bị nước tràn vào, hoặc ngõ trước nhà hay ngập khi mưa lớn, làm thêm các bước sau:

  1. Kê đồ điện đang để sát sàn lên cao: ổ cắm kéo dài, bộ phát mạng, máy giặt cửa trước nếu có chân kê, quạt, đầu thu.
  2. Đưa giấy tờ, ảnh, sách vở ở ngăn kéo dưới cùng lên tầng trên hoặc lên nóc tủ, cho vào túi kín.
  3. Rút phích và ngắt nhánh cầu dao cấp điện cho các ổ cắm tầng trệt, nếu bảng điện có chia nhánh riêng.
  4. Xe máy để trong nhà mà lo ngập thì gửi lên chỗ cao hoặc gửi nhà người thân ở khu không ngập.
  5. Thảm, đệm đặt dưới sàn thì cuộn lại, đặt lên ghế hay lên giường.
  6. Chặn miệng cống thoát sàn tầng trệt nếu nhà từng bị nước cống trào ngược lên, bằng nút cao su hay túi cát nhỏ.

Phần kê đồ này mất chừng một giờ. Nếu không chắc nhà có ngập không, hỏi hàng xóm lâu năm trong ngõ: họ nhớ rõ trận nào nước lên tới đâu, nhanh hơn mọi thứ khác.

Người ghé xem nhà sau mưa: nhờ gì và dặn gì

Mùa mưa bão là lúc người ghé quan trọng hơn bao giờ hết. Bạn không cần người ở lại trông, chỉ cần một người có chìa sẵn lòng ghé sau mỗi trận mưa lớn hay sau khi bão qua. Nhắn họ trước: chị ơi, mấy hôm em đi mà có mưa to thì chị ghé nhà em giùm một lần, mở cửa nhìn trần chỗ cầu thang với góc phòng ngủ trên lầu, nhìn sân thượng có đọng nước không, có gì thì chụp em xem.

Dặn rõ những việc họ không cần làm: không cần lau dọn, không cần leo lên mái, và tuyệt đối không lội vào tầng trệt khi nước đã vào nhà mà điện còn đang có. Nếu thấy nước vào nhà, việc của họ là ngắt cầu dao từ chỗ khô ráo nếu làm được an toàn, chụp ảnh và gọi bạn.

Sau mỗi lần ghé, gửi họ lời cảm ơn ngay, đừng để đến lúc về. Mùa mưa có khi phải nhờ ba bốn lần trong một chuyến, mỗi lần đội mưa đi là một lần họ bỏ việc nhà mình.

Nếu không có ai ghé được, hãy nói thẳng với hàng xóm sát vách rằng nhà vắng, nhờ họ để ý xem có nước chảy ra từ khe cửa, ra từ ống thoát trên cao, có mảnh tôn nào bung ra không. Họ không cần vào nhà, chỉ cần nhìn từ ngoài và nhắn cho bạn. Một tin nhắn sớm sau đêm bão giúp bạn gọi người thân đến kịp.

Về nhà sau bão: nhìn trước, động vào sau

Về đến nhà sau một trận bão, đừng bật điện ngay nếu thấy dấu hiệu nước đã vào nhà hay trần có vệt ướt lớn gần đèn, quạt trần. Đi một vòng với đèn pin điện thoại, nhìn sàn, chân tường, trần, ổ cắm. Nếu có chỗ ổ cắm, công tắc từng ngập nước, để thợ điện kiểm trước khi đóng cầu dao lại.

Mở hết cửa cho thoáng. Chụp ảnh chỗ hư hại trước khi dọn, phòng khi cần làm việc với bảo hiểm nhà, với hàng xóm hay với chủ nhà nếu bạn đi thuê. Đồ gỗ, đệm, thảm bị ướt đưa ra phơi càng sớm càng tốt. Lau khô các góc tủ, kẹt cửa để tránh mốc. Ghi lại chỗ nào dột, chỗ nào đọng nước để sửa trước chuyến đi lần sau.

Tủ lạnh nếu có lúc mất điện dài trong bão thì xử lý như đồ đã rã đông: nghi ngờ thì bỏ ngăn đá. Nước máy sau bão có khi đục, xả vòi vài phút cho trong rồi mới dùng; nhà dùng bồn nước trên mái thì mở nắp nhìn xem có lá, rác bay vào không. Cuối cùng gửi lời cảm ơn người đã ghé xem nhà giùm, kể cho họ nghe nhà đã ổn ra sao, để họ biết công đội mưa của mình có ích.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dán băng dính chéo lên cửa kính khi đi vắng mùa bão không?

Không cần. Băng dính dán chéo không làm kính chắc hơn, lúc về còn phải bóc keo. Việc có ích hơn là chốt chặt cửa, kéo cửa chớp hoặc cửa cuốn nếu có, và kéo đồ đạc ra xa cửa kính lớn để nếu kính vỡ thì đồ không ướt.

Đi xa mà nghe tin bão sắp vào thì có nên quay về không?

Thường không cần nếu nhà đã được dọn ban công, kê đồ và có người ghé xem sau bão. Quay về giữa lúc bão vào còn nguy hiểm hơn. Nhờ người thân xem nhà sau khi bão qua, chụp ảnh gửi cho bạn, rồi mới quyết có cần về sớm không.

Nhà mái tôn có cần chằng thêm khi đi vắng mùa bão không?

Nếu từ dưới nhìn lên thấy mép tôn cong, vít gỉ hay trần có vệt ố mới thì nên gọi thợ bắn lại vít và chằng thêm trước khi đi. Không tự leo mái. Mái đã chắc, không có dấu hiệu gì thì chỉ cần dọn đồ rời quanh mái và cắt cành cây vươn sát.

Làm sao biết miệng thoát nước sân thượng có bị nghẹt không?

Đổ một xô nước vào gần miệng thoát và xem nước rút nhanh hay đọng lại. Nếu đọng, gỡ lưới chắn rác, nhặt lá và rác bên trong, rửa lưới rồi lắp lại. Làm việc này trước chuyến đi vài ngày, khi trời còn khô.

Có cần ngắt điện cả nhà khi đi xa mùa mưa không?

Không cần ngắt cả nhà, trừ khi tầng trệt hay ngập và bảng điện không chia nhánh. Nếu có chia nhánh, ngắt riêng các ổ cắm tầng trệt và để tủ lạnh, đèn chạy bình thường. Chi tiết từng thiết bị nên hỏi thợ điện.

Đi thuê nhà mà bị dột trong lúc vắng thì ai chịu?

Tuỳ hợp đồng thuê và nguyên nhân dột. Thường hư hỏng phần mái, kết cấu là việc của chủ nhà, còn đồ đạc của người thuê thì người thuê tự lo nếu không có thoả thuận khác. Chụp ảnh ngay khi phát hiện, báo chủ nhà bằng tin nhắn, đọc lại hợp đồng; tranh chấp lớn thì hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138