TrongGiu.comTrông Giữ
Cây cảnh, vườn và ban công khi vắng nhà

Ban công hướng tây khi cả nhà đi du lịch một tuần: dời chậu, che nắng, giữ ẩm đất

Nắng chiều trên ban công hướng tây làm chậu khô nhanh gấp mấy lần. Lịch ba ngày chuẩn bị: dời chậu vào bóng, che nắng, giữ ẩm và danh sách kiểm trước khi khoá cửa.

A Vietnamese couple pulls a shade net across a small west-facing apartment balcony crowded with potted plants, shot from inside the doorway, harsh golden afternoon sun

Ban công hướng tây là chỗ khó giữ cây nhất khi nhà vắng, vì nắng chiều gắt nhất trong ngày rọi thẳng vào chậu suốt ba bốn tiếng, nền gạch và lan can hấp nóng hắt lên thêm. Với chuyến đi một tuần, việc cốt lõi là đưa cây ra khỏi vệt nắng chiều: dời chậu sát vào tường phía trong, che phần ban công còn lại bằng lưới che nắng, phủ kín mặt đất từng chậu và đặt chậu nhỏ vào khay sỏi có nước. Làm đủ bốn việc đó, phần lớn cây thông thường sống qua bảy ngày mà không cần ai tưới; có người ghé một lần giữa tuần thì càng chắc.

Nếu phải bớt việc, bớt gì cũng được trừ bước che nắng. Một chậu tưới đẫm mà vẫn đứng giữa nắng tây sẽ khô trong hai ba ngày, còn chậu tưới vừa phải mà đứng trong bóng thì giữ ẩm được gần cả tuần. Dưới đây là lịch làm ba ngày trước chuyến đi, danh sách kiểm trước khi khoá cửa và cách nhìn cây khi về.

Vì sao ban công hướng tây hao nước nhanh hơn mọi chỗ khác

Buổi sáng ban công hướng tây còn mát, nên chủ nhà ít khi thấy vấn đề. Nắng bắt đầu chiếu vào từ đầu giờ chiều, đúng lúc không khí nóng nhất trong ngày, và kéo dài tới khi mặt trời lặn. Chậu nhựa đen, chậu gốm mỏng đặt sát lan can có thể nóng tới mức sờ tay thấy rát; đất trong chậu bốc hơi từ cả mặt trên lẫn thành chậu.

Ở căn hộ tầng cao còn thêm gió. Gió lùa qua ban công liên tục làm lá thoát hơi nước nhanh, đất khô nhanh hơn ở tầng thấp. Nhà phố có ban công hẹp sát mái tôn nhà bên thì thêm hơi nóng hắt sang.

Lúc bạn ở nhà, mọi thứ ổn vì bạn tưới chiều nào cũng tưới. Đi vắng một tuần là mất bảy lần tưới. Nên đừng tính cách bù lượng nước, mà tính cách giảm lượng cây cần uống: ít nắng hơn, ít gió hơn, đất mất nước chậm hơn.

Một thử nghiệm nhỏ trước chuyến đi giúp bạn biết ban công nhà mình khắc nghiệt đến đâu: hôm nào trời nắng, tưới đẫm một chậu nhỏ buổi sáng rồi không tưới nữa, theo dõi xem bao lâu thì đất khô tới một đốt ngón tay. Nếu chưa tới hai ngày, ban công nhà bạn thuộc loại phải chuẩn bị kỹ nhất.

Lịch ba ngày trước khi đi

Chia việc ra ba ngày để không dồn vào tối trước giờ xuất phát, lúc ai cũng mệt và vội. Mỗi việc có cách kiểm ngay, khỏi phải nhớ.

NgàyViệcKiểm bằng gì
Ba ngày trướcGom chậu: chậu lớn sát tường trong, chậu vừa đứng trước chậu lớn, chậu nhỏ cho vào khay sỏiĐứng ở cửa nhìn ra, không còn chậu nào đứng sát lan can
Ba ngày trướcMua hoặc tìm lưới che nắng, rèm cũ, vải thưa đủ che phần ban công trốngKéo thử vào buổi chiều, chậu nằm trong bóng
Hai ngày trướcCắt bớt hoa tàn, lá già, cành mọc dài vướng lối điCây gọn, không lá nào chạm lưới
Hai ngày trướcChuẩn bị lớp phủ mặt chậu: xơ dừa, rơm, lá khô sạchĐủ phủ dày hai đốt ngón tay cho mọi chậu
Hôm trướcTưới đẫm buổi sáng, phủ mặt chậu, đổ nước vào khay sỏiNước rỉ ra đáy chậu, khay sỏi có nước dưới đáy chậu
Sáng hôm điTưới nhẹ thêm một lượt, kéo lưới, khoá cửa ban công, chụp ảnhẢnh ban công nằm trong điện thoại

Đừng tưới đẫm và phủ chậu ngay trong tối hôm đi rồi khoá cửa. Phủ trên đất đang sũng nước mà không có gió thì gốc dễ bị úng, nhất là chậu không có lỗ thoát tốt. Tưới buổi sáng hôm trước để đất ráo bớt rồi mới phủ là vừa.

Che nắng thế nào cho đúng

Che phần trời, không bọc kín cây. Lưới che nắng căng phía ngoài, từ trên mép ban công xuống, giữ cho tia nắng không chạm vào chậu. Đừng trùm túi nilon hay vải dày lên cây: hơi nóng bị nhốt bên trong, lá nóng lên còn nhanh hơn để trần.

Chọn lưới thưa vừa phải. Lưới quá dày làm ban công tối cả tuần, cây ưa sáng như hoa giấy, hoa hồng sẽ rụng nụ. Lưới vừa phải vẫn cho ánh sáng tràn vào nhưng cắt bớt độ gắt. Không có lưới thì một tấm rèm cũ màu sáng buộc vào lan can cũng làm được việc.

Buộc chắc cả bốn góc. Ban công tầng cao có gió lớn, nhất là chiều tối. Lưới buộc lỏng sẽ bay, quật đổ chậu hoặc rơi xuống dưới. Buộc bằng dây dù vào khung cửa và lan can, kéo thử thật mạnh. Nếu chung cư có quy định về che chắn ban công, hỏi ban quản lý trước.

Đừng che lối thoát nước. Lưới và rèm không được thả xuống bịt ống thoát sàn. Mưa chiều bất chợt mà nước không thoát được thì ngập ban công, tràn vào nhà.

Cây trong nhà gần kính hướng tây cũng cần che. Kéo rèm phòng khách xuống một nửa. Chậu đặt sát cửa kính bị nắng chiều nung qua kính, đất khô gần như ngoài ban công.

Giữ ẩm cho đất: phủ mặt chậu và khay sỏi

Lớp phủ mặt chậu là việc rẻ nhất mà hiệu quả nhất. Xơ dừa, rơm, lá khô sạch hay vỏ trấu, phủ dày khoảng hai đốt ngón tay, che kín đến sát gốc nhưng không đắp lên thân. Đất bên dưới không bị nắng và gió hút nước trực tiếp nên giữ ẩm lâu hơn hẳn. Khi về, gạt lớp phủ ra để kiểm đất, xong có thể để lại.

Khay sỏi dành cho chậu nhỏ và cây ưa ẩm. Dùng khay nhựa nông, rải một lớp sỏi hoặc đá nhỏ, đổ nước đến gần mặt sỏi, đặt chậu lên trên. Đáy chậu đứng trên sỏi, không ngâm trong nước, nên rễ không úng, nhưng hơi ẩm bốc lên quanh chậu. Đây là cách hợp với dương xỉ, cây lá mỏng, rau thơm trồng chậu.

Với chậu lớn ưa nước, có thể kê thêm một đĩa hứng có nước dưới đáy để đất hút dần trong hai ba ngày đầu. Nhưng sen đá, xương rồng, cây mọng nước thì tuyệt đối không ngâm đĩa nước; chúng chịu khô cả tuần tốt hơn chịu ướt ba ngày.

Chậu treo trên cao là kẻ thua thiệt nhất: gió bốn phía, đất ít. Hạ hết chậu treo xuống đặt dưới nền, gom cạnh tường trong. Một tuần không nhìn thấy giỏ treo đung đưa cũng không ai buồn.

Chậu nào chịu được một tuần, chậu nào nên gửi đi

Chịu tốt nhất: cây mọng nước và cây lá dày. Sen đá, xương rồng, lưỡi hổ, cây lá dày bóng đã trồng lâu trong chậu lớn. Nhóm này chỉ cần ra khỏi nắng gắt nhất, không cần tưới thêm, không cần khay nước. Tưới đẫm nhóm này trước khi đi lại là việc thừa.

Chịu được nếu chuẩn bị đủ: cây bụi trong chậu lớn. Hoa giấy, cây ăn quả trồng chậu, các loại cây cảnh lá vừa đã bén rễ. Chậu càng lớn, đất càng nhiều thì càng giữ nước lâu. Dời vào bóng, phủ mặt chậu là qua được một tuần.

Khó giữ: chậu nhỏ, cây lá mỏng, rau thơm. Chậu dưới một gang tay, dương xỉ, rau húng, tía tô, cây con mới gieo. Nhóm này phải vào khay sỏi, đứng sát nhau trong chỗ râm nhất. Nếu không có ai ghé giữa tuần, chấp nhận có thể mất vài chậu rau thơm, chúng trồng lại dễ.

Nên gửi đi hoặc nhờ người ghé: cây quý, cây mới mua, cây đang ra hoa. Cây mới mua về chưa tới một tháng, rễ chưa quen chậu; cây đang nụ dày mà bạn muốn ngắm; cây có giá trị mà mất thì tiếc lâu. Mang sang nhà người thân có chỗ râm, hoặc nhờ một người ghé tưới riêng mấy chậu đó, đỡ hơn phó mặc cho may rủi.

Cây trồng thẳng trong bồn xây. Bồn xây có nhiều đất nên giữ ẩm lâu hơn chậu, nhưng ở ban công hướng tây thành bồn cũng nóng. Phủ dày mặt bồn và căng lưới che phía trên là đủ cho một tuần.

Danh sách kiểm trước khi khoá cửa ban công

Đứng ở cửa ban công, đọc lần lượt và tick từng dòng. Danh sách này dán ở mặt trong cửa để lần sau dùng lại.

  • Không chậu nào đứng sát lan can hay trong vệt nắng chiều.
  • Chậu treo đã hạ xuống nền.
  • Lưới che buộc chắc bốn góc, kéo thử không bung.
  • Mọi chậu đã phủ mặt đất, trừ chậu mọng nước.
  • Khay sỏi có nước dưới mặt sỏi, đáy chậu không ngập.
  • Ống thoát sàn sạch lá, không bị lưới hay rèm che.
  • Không còn vật nhẹ có thể bay: túi nilon, chậu rỗng, bình xịt nhựa.
  • Vòi nước ban công khoá chặt, không rỉ.
  • Đã chụp một tấm ảnh toàn cảnh ban công.
  • Người ghé giữa tuần (nếu có) đã biết chỗ chìa và chỗ để bình tưới.

Nếu có người ghé giữa tuần, dặn họ chỉ tưới những chậu đất khô khi ấn ngón tay, kéo lại lưới nếu bị xô lệch, và gửi bạn một tấm ảnh. Không cần họ làm gì thêm.

Về nhà: nhìn cây theo thứ tự nào

Mở cửa ban công, nhìn tấm lưới trước: còn nguyên hay bị bung, có chậu nào bị đổ. Rồi nhìn các chậu nhỏ trong khay sỏi, vì chúng khô nhanh nhất; khay còn nước là tin tốt. Sau đó kiểm chậu lớn bằng cách gạt lớp phủ ra ấn ngón tay.

Đừng vội tháo lưới che ngay buổi chiều về. Cây vừa qua một tuần trong bóng, đưa ra nắng tây đột ngột sẽ bị cháy lá. Tháo lưới vào sáng hôm sau, hoặc để thêm hai ba ngày rồi bỏ dần, trả chậu về chỗ cũ từng nhóm.

Chậu nào héo rũ nhưng thân còn dẻo thì tưới chậm, để trong bóng, ngày hôm sau thường đứng lá lại. Chậu nào đất vẫn sũng, lá vàng úa từ gốc lên thì lần sau bớt nước khay. Ghi vào điện thoại hai dòng: chậu nào giữ tốt, chậu nào yếu, để chuyến sau chỉ cần đọc lại.

Còn nếu chuyến đi kéo dài hơn hai tuần, chuẩn bị như trên là chưa đủ cho ban công hướng tây. Lúc đó hoặc nhờ người ghé đều đặn, hoặc tính đến bộ tưới nhỏ giọt có hẹn giờ, hoặc gửi bớt những chậu quý sang nhà người quen có chỗ mát.

Câu hỏi thường gặp

Ban công hướng tây có nên kéo cây vào hết trong nhà khi đi vắng?

Chỉ nên đưa vào nhà những cây chịu bóng và chậu nhỏ khó giữ ẩm, đặt ở chỗ có ánh sáng trời. Cây ưa nắng như hoa giấy, hoa hồng mà để trong phòng kín cả tuần sẽ yếu và rụng nụ, tốt hơn là để ngoài ban công dưới lưới che.

Lưới che nắng có làm cây thiếu sáng khi vắng một tuần không?

Lưới thưa vừa phải vẫn để ánh sáng lọt qua, chỉ cắt bớt độ gắt của nắng chiều, nên một tuần không làm cây thiếu sáng đáng kể. Chỉ tránh dùng vải dày hay bạt kín khiến ban công tối hẳn.

Đi du lịch một tuần không ai tưới thì cây ban công có sống không?

Phần lớn cây thông thường sống được nếu bạn dời chậu khỏi nắng chiều, che lưới, phủ mặt chậu và đặt chậu nhỏ vào khay sỏi có nước. Chậu treo nhỏ, cây lá mỏng ở ban công rất nắng thì vẫn có thể héo, nên có người ghé một lần giữa tuần là chắc hơn.

Dùng gì để phủ mặt chậu giữ ẩm khi đi vắng?

Xơ dừa, rơm, lá khô sạch hoặc vỏ trấu đều được, phủ dày khoảng hai đốt ngón tay và không đắp sát thân cây. Lớp phủ che đất khỏi nắng và gió nên nước bốc hơi chậm hơn. Không cần mua vật liệu đắt tiền.

Có nên ngâm chậu trong chậu nước lớn trước khi đi?

Không nên ngâm cả tuần, vì rễ ngập nước lâu sẽ úng, nhất là cây không ưa nước. Cách an toàn hơn là khay sỏi: nước ở dưới mặt sỏi, đáy chậu đứng trên sỏi, hơi ẩm bốc lên quanh chậu mà rễ không bị ngâm.

Về nhà có nên tưới đẫm và đưa cây ra nắng ngay?

Nên kiểm đất trước, khô thì tưới chậm nhiều lần, ướt thì thôi. Đừng tháo lưới đưa cây ra nắng tây ngay chiều về, vì cây vừa quen bóng dễ cháy lá; để sáng hôm sau hoặc bỏ lưới dần trong vài ngày.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138