TrongGiu.comTrông Giữ
Chim, cá cảnh và thú nhỏ khi vắng nhà

Hồ cá koi nhỏ trong sân khi cả nhà đi vắng: lưới che, máy bơm và người ghé xem

Hồ koi ngoài sân chịu nắng, mưa, mèo và mất điện cùng lúc. Trước chuyến đi cần kiểm máy bơm, che lưới, hạ mực nước an toàn và giao rõ việc cho người ghé xem hồ.

An older Vietnamese man in a straw hat stretches a fine net over a small backyard koi pond, leafy courtyard, late afternoon golden light, wide shot from behind

Hồ cá nhỏ ngoài sân khác bể trong nhà ở chỗ nó chịu cùng lúc bốn thứ: nắng gắt, mưa to tràn bờ, mèo hay chim bắt cá, và máy bơm ngừng khi cúp điện. Nếu cả nhà đi vắng từ năm ngày trở lên, ba việc phải làm là che lưới kín mặt hồ, kiểm máy bơm và đường tràn trước khi đi, và nhờ một người ở gần ghé xem hồ ít nhất hai ngày một lần, nhất là sau mưa lớn hay cúp điện.

Cá koi khoẻ trong hồ có đủ thể tích nước thường nhịn ăn vài ngày tốt, nên đừng lo chuyện cho ăn trước. Lo trước chuyện nước: oxy, mực nước, độ sạch. Một hồ có máy bơm chạy, lưới che kín và người ghé đều đặn thì chuyến đi một tuần thường không có chuyện gì.

Bốn mối lo của hồ ngoài sân, xếp theo mức gấp

Máy bơm ngừng. Hồ nhỏ đông cá mà bơm ngừng nửa ngày giữa trưa nắng là cá bắt đầu ngoi lên thở. Đây là thứ cần người ghé nhất. Kiểm xem bơm có tự chạy lại sau cúp điện không, ổ cắm ngoài trời có nắp che mưa chưa, dây có bị chuột cắn không.

Mèo, chim, rắn bắt cá. Nhà có người thì con vật lạ ít dám vào. Vắng nhà vài ngày là sân thành chỗ quen của mèo hàng xóm và chim bói cá. Lưới che kín mặt hồ là cách đơn giản nhất, chặn đủ các cạnh để không con nào luồn xuống được.

Mưa to tràn hồ hoặc nắng làm cạn. Mùa mưa thì nước tràn có thể cuốn cá ra ngoài, mùa khô thì mực nước tụt nhanh. Xem đường tràn có lưới chắn không, và đánh dấu mực nước bình thường lên thành hồ bằng một vạch sơn để người ghé biết nhìn.

Thức ăn thừa và lá rụng. Hai thứ này làm nước bẩn từ từ. Trước khi đi vớt sạch lá, dặn người ghé không cho ăn nhiều, và nếu sân có cây rụng lá nhiều thì lưới che hồ cũng đỡ được một phần.

Việc trước chuyến đi: ai làm, xong thì kiểm bằng gì

Bảng này dùng cho chuyến đi từ năm ngày đến hai tuần. Đi lâu hơn nữa thì xem thêm phần cuối bài.

ViệcLàm khi nàoAi làmKiểm bằng gì
Vệ sinh lọc, thông ống, kiểm bơm chạy đềuNăm đến bảy ngày trướcBạnNước ra lọc mạnh, không có tiếng rít lạ
Thử cúp điện: ngắt cầu dao rồi bật lạiCùng ngày vệ sinh lọcBạnBơm tự chạy lại không cần mồi nước
Vớt lá, hút bớt cặn đáy, không thay nước nhiềuBa bốn ngày trướcBạnNước trong, cá ăn bình thường
Căng lưới kín mặt hồ, chèn gạch đè các mépHôm trước khi điBạnKéo thử mép lưới, không có khe hở
Sơn vạch mực nước, chụp ảnh hồ và đếm cáSáng hôm điBạnẢnh lưu trong điện thoại, số cá ghi lại
Giao chìa cổng hoặc cách vào sân cho người ghéHôm trướcBạn và người được nhờNgười ấy tự mở và khoá lại được

Việc "thử cúp điện" nhiều người bỏ qua, rồi đến lúc khu phố cắt điện ngày mùng Hai mới biết bơm phải mồi tay. Chỉ mất mười phút để biết trước.

Bản dặn người ghé xem hồ

Người được nhờ xem hồ thường là hàng xóm sát vách, người họ hàng ở cùng khu hoặc bác bảo vệ dãy phố. Dặn họ những câu sau, dán thêm một bản ở chỗ cầu dao.

  • "Nhờ chú hai ngày ghé một lần, buổi sáng là tốt nhất. Đứng nhìn một lúc xem cá bơi đều không, có con nào ngoi đầu há miệng trên mặt nước không."
  • "Nghe tiếng bơm và nhìn chỗ nước chảy về hồ. Không thấy nước chảy thì chú bật lại cầu dao số hai, em đã dán chữ ở đó."
  • "Nếu nước thấp dưới vạch sơn đỏ một gang tay thì chú xả vòi nước bên cạnh khoảng mười phút. Đừng xả đầy."
  • "Chỉ cho ăn đúng một gói nhỏ em để trong hộp, ghi sẵn ngày. Cá có lên xin cũng đừng cho thêm."
  • "Lưới bị tốc mép thì chú lấy viên gạch đè lại giúp em."
  • "Thấy cá chết thì vớt ra, bỏ túi, chụp ảnh gửi em, rồi để em tính."

Nếu người ghé không quen chỗ cầu dao hay vòi nước, đánh dấu bằng băng dính màu và viết chữ to. Đừng để đến lúc người ta đứng giữa sân nhà bạn trong trời tối rồi mới gọi điện chỉ từng chỗ.

Nhờ ai xem hồ: hàng xóm, người thân hay người biết nuôi cá

Người ghé xem hồ không cần giỏi nuôi cá, nhưng cần ba điều: ở đủ gần để ghé mà không thấy phiền, vào được sân nhà bạn một cách đàng hoàng, và có mặt ở nhà trong dịp bạn đi. Dịp Tết, điều thứ ba hay bị bỏ quên: người hàng xóm nhận lời rồi chính họ cũng về quê từ hai mươi tám Tết. Hỏi thẳng lịch của họ trước khi nhờ.

Hàng xóm sát vách là lựa chọn tiện nhất vì họ nghe được tiếng bơm, nhìn qua tường thấy hồ. Người thân ở cùng thành phố thì đáng tin hơn về chìa khoá nhưng ở xa, mỗi lần ghé mất công. Người biết nuôi cá, như người bán cá quen hoặc bạn cùng chơi koi, xử lý được nhiều tình huống hơn nhưng thường cũng bận dịp Tết; nếu nhờ họ thì nên coi là một việc có thù lao hoặc có đáp lễ rõ ràng.

Dù là ai, hãy nói rõ ngay từ đầu bạn nhờ bao nhiêu lần ghé, mỗi lần làm gì, và nếu có chuyện ngoài dự kiến thì họ được phép làm đến đâu. Một câu như "chú cứ làm như tờ dặn, ngoài ra có gì chú gọi em, em không trách chú chuyện cá đâu" giúp người được nhờ bớt áp lực, và bớt cả những việc tự làm thêm.

Mưa bão, cúp điện dài: khi nào cần người đến ngay

Có hai tình huống không chờ đến lịch ghé được. Thứ nhất là cúp điện kéo dài từ nửa ngày trở lên vào ngày nắng, hồ nhỏ và đông cá: cá sẽ ngợp. Người ghé có thể làm việc đơn giản nhất là dùng vòi xả nước sạch vào hồ cho nước xáo động, tạo thêm oxy, đồng thời mở bớt một góc lưới cho thoáng. Nếu bạn có máy sục chạy pin thì để sẵn và dặn cách bật.

Thứ hai là mưa to liên tục làm nước dâng sát mép. Lúc này người ghé chỉ cần kiểm lưới chắn đường tràn có bị lá bịt không, gạt lá đi để nước thoát đúng chỗ. Không nên nhờ họ lội xuống hồ hay tháo thiết bị trong lúc trời mưa và có điện.

Sau một trận mưa lớn, nước mưa đổ vào nhiều có thể làm nước hồ đổi khác đột ngột. Người ghé không cần làm gì với chuyện này, chỉ cần để ý cá có bơi lờ đờ, tụ một góc hay ngoi đầu không, rồi chụp ảnh gửi bạn. Bạn quyết định có nhờ người biết nuôi cá ghé xem hay chờ về xử lý.

Với hai tình huống này, nên có một người dự phòng thứ hai trong khu mà người ghé chính gọi được, phòng khi họ cũng đi vắng. Ghi tên người dự phòng lên tờ dặn dò. Nếu nhà ở vùng hay ngập, cân nhắc đi sớm hơn hoặc nhờ người thân ở lại hẳn trong những ngày có cảnh báo bão.

Đi vắng lâu hơn hai tuần hoặc cả tháng

Đi một tháng thì gần như chắc chắn phải có người cho ăn định kỳ và vớt lá, vệ sinh lọc giữa chừng. Lúc này người ghé nên là người có chút kinh nghiệm nuôi cá: người thân từng nuôi, hoặc người làm dịch vụ chăm hồ cá được giới thiệu qua người quen. Thoả thuận rõ số lần ghé, việc gì làm, việc gì không làm, và chi phí nếu có.

Một cách khác nhiều nhà chọn là giảm số cá trước chuyến đi: gửi bớt vài con to cho người quen cũng nuôi hồ, để hồ thưa hơn, ít phụ thuộc vào máy bơm hơn. Cá gửi đi thì nên vận chuyển trong túi có oxy như khi mua về, đi ngắn, và nhờ người nhận thả từ từ để cá quen nước mới.

Đừng giảm thể tích hồ bằng cách tháo bớt nước cho người ghé đỡ phải theo dõi. Hồ càng ít nước thì nhiệt độ và độ sạch càng dao động mạnh, cá càng dễ gặp nguy.

Chuyến đi dài cũng là lúc nên ghi lại thoả thuận cho rõ, dù chỉ là vài dòng nhắn tin: ghé thứ mấy, cho ăn bao nhiêu gói, vệ sinh lọc vào tuần thứ mấy, tiền điện nước phát sinh tính thế nào, và nếu cá chết vì sự cố ngoài ý muốn thì không ai bắt đền ai. Nói trước chuyện này nghe hơi khách sáo, nhưng nó giữ được quan hệ khi có chuyện không vui xảy ra lúc bạn ở xa.

Ngày về: nhìn hồ trước khi mở lưới

Nhiều người về đến nơi là kéo tung lưới ra cho cá ăn ngay. Làm chậm lại một chút:

  1. Đứng nhìn hồ qua lưới, đếm cá, xem có con nào bơi lờ đờ hay ngoi đầu không.
  2. Kiểm bơm và lọc, nghe tiếng, nhìn nước chảy.
  3. So mực nước với vạch sơn, bù nước nếu thấp, không xả đầy một lần.
  4. Mở lưới, vớt lá và xác cá nếu có.
  5. Cho ăn một lượng nhỏ, xem cá ăn. Hôm sau mới cho ăn bình thường.
  6. Cá có vết thương, nằm đáy hay bỏ ăn mấy ngày liền thì hỏi thú y thủy sản hoặc người nuôi koi có kinh nghiệm, đừng tự đổ thuốc theo lời truyền miệng.

Xong việc thì gửi người ghé lời cảm ơn kèm quà nhỏ từ quê, nhận lại chìa cổng ngay hôm đó và hỏi họ có thấy gì lạ quanh nhà trong những ngày bạn vắng không.

Trong tuần đầu sau khi về, để ý thêm cá có ăn đều, bơi đàn bình thường không. Một hồ vừa trải qua cúp điện hay mưa lớn đôi khi vài ngày sau mới thấy cá yếu. Ghi lại chuyến này đã chuẩn bị những gì, cái gì thừa, cái gì thiếu, để dịp sau bạn chỉ cần mở ra làm theo.

Câu hỏi thường gặp

Cá koi nhịn ăn được bao lâu khi chủ đi vắng?

Cá koi trưởng thành khoẻ mạnh trong hồ đủ rộng thường chịu được vài ngày đến một tuần không được cho ăn, nhất là khi trời mát. Điều nguy hiểm hơn với hồ khi chủ vắng là máy bơm ngừng chạy và thức ăn thừa làm bẩn nước.

Lưới che hồ có làm cá thiếu oxy không?

Lưới mắt nhỏ che trên mặt hồ không chặn không khí nên không ảnh hưởng đến oxy, chỉ cần không phủ thêm bạt kín lên trên. Lưới nên căng cao hơn mặt nước một chút để cá nhảy không bị vướng.

Mất điện cả ngày khi vắng nhà thì người ghé nên làm gì?

Việc đơn giản và an toàn nhất là dùng vòi xả nước sạch vào hồ để nước xáo động, đồng thời mở bớt một góc lưới cho thoáng. Nếu nhà có máy sục khí chạy pin thì để sẵn cạnh hồ và chỉ cách bật trước khi đi.

Có nên xả bớt nước hồ trước khi đi để đỡ phải theo dõi không?

Không nên. Hồ càng ít nước thì nhiệt độ và độ bẩn thay đổi càng nhanh, cá dễ gặp nguy hơn trong lúc không có ai ở nhà. Hãy giữ mực nước bình thường và đánh dấu vạch để người ghé biết lúc nào cần bù.

Đi một tháng thì có nên gửi cá đi nơi khác không?

Có thể gửi bớt vài con to cho người quen cũng nuôi hồ để hồ thưa hơn, ít phụ thuộc máy bơm. Nếu muốn giữ đủ cá thì nên nhờ người có kinh nghiệm nuôi cá ghé định kỳ để cho ăn, vớt lá và vệ sinh lọc giữa chừng.

Làm sao để mèo hàng xóm không bắt cá khi nhà vắng?

Cách đơn giản và không hại con vật là căng lưới kín toàn bộ mặt hồ, đè gạch các mép để không có khe luồn xuống. Không nên dùng bẫy hay thứ gì gây thương tích cho mèo, vừa không đúng luật vừa dễ sinh xích mích với hàng xóm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138