Đi vắng đúng mùa mưa bão, chiếc xe gửi lại có một rủi ro lớn hơn trầy xước hay mất đồ: ngập nước. Cách phòng hiệu quả nhất là chọn chỗ đỗ cao ngay từ đầu, và để sẵn một người có chìa ở gần có thể dời xe khi có tin bão. Bãi trũng, hầm thấp mà không ai giữ chìa gần đó thì khi nước lên, chiếc xe chỉ có thể nằm chờ.
Khi đã nghe tin bãi ngập trong lúc bạn ở xa, việc quan trọng nhất là dặn mọi người không được nổ máy chiếc xe đã ngấm nước. Nổ máy là cách nhanh nhất để biến một chiếc xe ngập thành một chiếc xe hỏng máy nặng, và nhiều hợp đồng bảo hiểm phân biệt rõ hai chuyện này.
Đoán bãi có hay ngập không, trước khi gửi
Nhìn vệt nước cũ. Chân tường, chân cột, cửa cuốn có vệt bẩn ngang ở cùng một độ cao là dấu nước từng đứng. Vệt càng cao, bãi càng đáng ngại.
Hỏi người trực một câu thẳng. "Mùa mưa năm ngoái bãi có ngập không, ngập tới đâu, bãi làm gì?" Câu trả lời ngập ngừng hay chung chung cũng là câu trả lời. Hỏi thêm người bán hàng hay xe ôm gần đó; họ nhớ những trận ngập rõ hơn ai hết.
Nhìn địa hình xung quanh. Bãi thấp hơn mặt đường, nằm cuối dốc, cạnh kênh rạch, hay hầm có lối xuống dốc mà không có gờ chắn nước là những chỗ nước dồn về.
Hỏi bãi có tầng cao hay khu đỗ cao hơn không. Nhiều bãi có khu đỗ phía trong cao hơn, hoặc có thoả thuận dời xe lên chỗ cao khi có báo bão. Xin được đỗ ở đó ngay từ đầu nếu đi vắng dài trong mùa mưa.
Hỏi lối thoát nước và máy bơm. Hầm có bơm thì bơm có điện dự phòng không khi cả khu mất điện? Hầm ngập thường nặng hơn hẳn khi mất điện đúng lúc nước lên, vì bơm đứng.
Chuẩn bị trước khi đi theo độ dài chuyến đi
Đi càng lâu trong mùa mưa, khả năng gặp một trận mưa lớn càng cao. Mức chuẩn bị nên tăng theo.
| Độ dài chuyến đi | Chỗ đỗ | Chìa khoá | Người để mắt |
|---|---|---|---|
| Vài ngày, dự báo không có bão | Chỗ quen dùng, tránh góc trũng nhất | Chủ xe giữ | Không cần riêng |
| Một hai tuần giữa mùa mưa | Xin chỗ cao trong bãi hoặc tầng trên | Chìa phụ ở người thân gần bãi | Người thân, hỏi sau mỗi trận mưa lớn |
| Cả tháng hoặc lâu hơn, vùng hay bão | Bãi cao ráo, có thể đổi bãi khác nếu bãi quen hay ngập | Chìa phụ ở người thân và thoả thuận với bãi về việc dời xe | Người thân và bãi, có lịch hỏi khi có tin bão |
| Đi khi đã có tin bão sắp vào | Dời xe lên chỗ cao trước khi đi | Chìa phụ ở người gần nhất | Nhắn hỏi ngay sau bão |
Nếu thoả thuận với bãi việc dời xe khi có bão, ghi rõ trong tin nhắn hoặc biên nhận: bãi được dời xe khi nào, dời đi đâu, chụp ảnh trước và sau. Có câu chữ thì lúc cần không ai phải đoán.
Hầm chung cư và bãi ngoài trời: rủi ro khác nhau
Bãi ngoài trời ngập theo mực nước đường: mưa lớn kèm triều cường là nước lên từ từ, có thời gian dời xe nếu có người kịp tới. Rủi ro thêm là cây đổ, mái tôn bay, vật bay vào xe khi gió mạnh. Chỗ đỗ tránh xa cây lớn và mái tôn tạm bợ quan trọng ngang chỗ đỗ cao.
Hầm chung cư có vẻ an toàn hơn vì có mái, nhưng khi nước tràn vào lối dốc hoặc bơm mất điện, nước có thể dâng nhanh trong một không gian kín, và xe ở tầng hầm sâu nhất chịu trước. Lúc đó lối lên duy nhất cũng đang ngập, người giữ chìa có muốn cũng không vào được.
Vì vậy, với hầm, việc dời xe phải làm sớm, ngay khi toà nhà phát thông báo, không chờ thấy nước. Nếu toà nhà có tầng hầm nông hơn hoặc bãi tạm trên mặt đất trong mùa bão, xin chuyển chỗ trước khi đi.
Dặn người giữ chìa phụ: những câu cần nói ra
Người giữ chìa phụ của bạn trong mùa mưa cần biết ba điều, và nên được nghe trực tiếp chứ không chỉ đọc tin nhắn.
Nếu được, dẫn người đó ra bãi một lần trước khi đi: chỉ chỗ xe đỗ, khu cao bãi cho dời tới, người trực tên gì. Đến lúc có tin bão, họ không phải hỏi đường giữa trời mưa.
Một, khi nào thì đi dời xe: "Khi có tin bão vào thành phố hoặc mưa to cả buổi, chị chạy ra bãi dời xe lên khu cao phía trong giúp em, bãi đã đồng ý rồi. Đi lúc nước chưa lên, nước đã lên thì thôi, đừng lội vào."
Hai, việc không bao giờ được làm: "Nếu xe đã ngập tới bánh, chị đừng mở cửa ngồi vào, đừng nổ máy, đừng cố đẩy. Chỉ chụp ảnh gửi em, em gọi cứu hộ."
Ba, an toàn của chính người đó quan trọng hơn chiếc xe. Đừng để ai phải lội nước, đi đường ngập, ra ngoài lúc gió lớn chỉ vì xe của bạn. Nói thẳng câu này ra, vì người được nhờ thường thấy có lỗi nếu xe hỏng, và có thể liều.
Khi nghe tin bãi ngập lúc bạn ở xa
Tin ngập thường đến qua nhóm cư dân, qua người thân, hay qua bãi gọi. Làm lần lượt, đừng cuống.
- Hỏi xem nước đang lên hay đã rút, xe ngập tới đâu: bánh xe, sàn xe, hay quá nắp ca pô.
- Nhắn ngay cho người giữ chìa và bãi: không ai được nổ máy xe. Viết thành một câu riêng, in đậm, để không ai bỏ sót.
- Gọi tổng đài bảo hiểm báo sự việc, hỏi họ cần gì: ảnh, thời điểm, có cử người giám định không.
- Nhờ người thân hoặc bãi chụp ảnh xe ở vị trí ngập, thấy rõ mực nước so với thân xe.
- Khi nước rút, gọi cứu hộ kéo xe về gara, không cho xe tự chạy. Gara nên là nơi bảo hiểm chấp nhận nếu bạn định đi đường bảo hiểm.
- Ghi lại mốc thời gian: lúc nghe tin, lúc báo bảo hiểm, lúc cứu hộ đến. Những mốc này hay được hỏi lại về sau.
Trong lúc chờ nước rút, đừng để ai tháo cực ắc quy hay mở nắp máy "cho khô" nếu không phải thợ. Những việc đó để gara làm, có ghi nhận, để hồ sơ bảo hiểm không bị đứt đoạn.
Không cần vội bay về chỉ vì xe ngập. Phần lớn việc trên làm được từ xa qua điện thoại, miễn là người ở nhà có chìa và đã được dặn đúng.
Bảo hiểm và trách nhiệm của bãi khi ngập
Nhiều hợp đồng bảo hiểm vật chất tách riêng phần thiệt hại do ngập nước và phần hỏng động cơ do nước vào máy, có khi cần mua thêm điều khoản riêng. Trước mùa mưa, mở hợp đồng ra đọc phần này hoặc gọi tổng đài hỏi: xe của bạn có được chi trả khi ngập không, và có điều kiện gì về việc không nổ máy.
Còn bãi có phải chịu không? Nguyên lý chung là bên giữ phải bảo quản tài sản, nhưng ngập do thiên tai có thể được xem xét khác với hư hỏng do lỗi của bên giữ. Câu chuyện sẽ nghiêng về phía bạn nếu bãi đã hứa dời xe khi có bão mà không làm, hoặc bãi biết khu đỗ hay ngập mà vẫn xếp xe vào đó không báo. Vì vậy hứa hẹn của bãi nên có bằng chữ.
Nếu xe vẫn còn trả góp, báo thêm cho bên cho vay theo điều khoản hợp đồng vay; nhiều hợp đồng yêu cầu được biết khi tài sản bảo đảm bị thiệt hại.
Với thiệt hại lớn, gom đủ hồ sơ rồi hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi làm việc tiếp với bãi, và tra văn bản hiện hành về gửi giữ tài sản.
Ngày về sau mùa bão: nhìn gì ở chiếc xe
Kể cả khi không ai báo ngập, xe gửi cả mùa mưa vẫn nên được nhìn kỹ hơn bình thường lúc nhận lại. Mở cửa, sờ thảm sàn và ghế xem có ẩm không, ngửi xem có mùi ẩm mốc. Nhìn dưới thảm, trong cốp, khu để lốp dự phòng: nước có thể đã vào rồi rút mà không ai thấy.
Nhìn vệt bùn trên thân xe, mâm bánh, hốc bánh. Vệt bùn ngang nằm cao trên thân là dấu nước đã từng đứng tới đó. Nếu nghi xe đã ngấm nước, đừng tự nổ máy, gọi thợ xem trước.
Hỏi người trực xem mùa vừa rồi bãi có ngập không, có dời xe không. Nếu bãi đã dời xe, hỏi họ dời bằng cách nào, có ảnh không. Ghi lại để lần sau quyết định có gửi bãi này nữa hay không.
Nếu xe từng bị ngập và đã sửa trong lúc bạn đi, xin đủ giấy tờ sửa chữa và biên bản giám định, cất cùng giấy tờ xe. Những giấy này cần cho bảo hiểm sau này và cả khi bạn bán xe.
Làm thừa trong mùa bão
Kéo phanh tay thật chặt, chèn đá thật nhiều. Xe đỗ trên nền phẳng không cần thêm gì; thứ cần là chỗ đỗ cao, không phải đá chèn. Chèn bánh chỉ có ích khi thợ dặn vì lý do riêng của xe.
Bọc kín xe bằng nilon dày. Bọc kín không chặn được nước ngập từ dưới lên, lại giữ hơi ẩm bên trong sau mưa, gió lớn còn quật bạt làm xước sơn.
Gọi người thân ra kiểm tra xe giữa cơn bão. Ra đường lúc gió lớn, nước chảy xiết là nguy hiểm thật. Xe chờ được, người không nên liều. Dời xe là việc trước bão; kiểm tra là việc sau bão.
Nhắn vào nhóm cư dân nhờ "ai tiện dời xe giúp". Đưa chìa xe cho một người không quen giữa lúc hỗn loạn là mở thêm một rủi ro khác. Người dời xe phải là người bạn đã chọn từ trước, đã có chìa phụ và đã nghe bạn dặn.
Câu hỏi thường gặp
Xe gửi bãi bị ngập nước có được nổ máy để kiểm tra không?
Không nên. Nổ máy khi nước có thể đã vào động cơ dễ làm hỏng máy nặng hơn nhiều, và nhiều hợp đồng bảo hiểm phân biệt rõ thiệt hại do nổ máy sau ngập. Gọi cứu hộ kéo xe về gara và báo bảo hiểm trước.
Bãi giữ xe có phải bồi thường khi xe bị ngập do bão?
Tuỳ hoàn cảnh. Ngập do thiên tai có thể được xem xét khác với hư hỏng do lỗi bên giữ, nhưng nếu bãi đã hứa dời xe mà không làm hoặc biết khu đỗ hay ngập mà không báo, bạn có căn cứ hơn. Tra văn bản hiện hành và hỏi luật sư khi thiệt hại lớn.
Đi vắng mùa mưa có nên đổi sang bãi khác cao ráo hơn không?
Nên cân nhắc nếu bãi quen từng ngập và chuyến đi kéo dài qua những tuần hay có bão. Đổi bãi tốn công một lần, còn xe ngập là hỏng nặng. Hỏi kỹ bãi mới về lịch sử ngập trước khi chuyển.
Ai nên giữ chìa phụ khi gửi xe trong mùa bão?
Người ở gần bãi nhất, thường xuyên có mặt, và đủ bình tĩnh để đi dời xe trước khi nước lên. Dặn rõ người đó không được liều lội nước hay nổ máy xe đã ngập; an toàn của người quan trọng hơn chiếc xe.
Làm sao biết xe đã từng bị ngập khi nhận lại sau mùa mưa?
Sờ thảm sàn và ghế xem có ẩm, ngửi mùi mốc, nhìn dưới thảm và cốp có cặn bùn, nhìn vệt bùn ngang trên thân và hốc bánh. Nếu nghi ngờ, không tự nổ máy, nhờ thợ kiểm tra trước khi chạy.
Có cần mua thêm điều khoản bảo hiểm ngập nước khi đi vắng mùa bão?
Nếu xe thường gửi ở nơi có khả năng ngập và hợp đồng hiện tại chưa có điều khoản này, nên hỏi bên bảo hiểm trước mùa mưa. Đọc kỹ điều kiện chi trả, đặc biệt phần quy định về việc không được khởi động xe sau ngập.