Gửi ô tô từ một tuần trở lên, dù ở bãi, ở nhà người thân hay giao cho người quen chạy hộ, nên có một tờ biên bản giao nhận ghi năm thứ: biển số và loại xe, số km, mức nhiên liệu hoặc pin, các vết cũ trên thân xe, và đồ để lại trong xe, kèm bộ ảnh chụp cùng lúc. Hai bên ký, mỗi bên giữ một bản hoặc một ảnh chụp bản ký.
Biên bản không phải để nghi ngờ nhau. Nó để lúc nhận xe hai bên nhìn cùng một tờ giấy, khỏi phải nhớ xem vết xước ở cản sau có từ hồi nào. Với bãi có biên nhận in sẵn, bạn chỉ cần bổ sung tay những dòng còn thiếu; với người quen, một tờ giấy viết tay mười phút là đủ.
Khung biên bản một trang
Có thể chép khung dưới đây vào một tờ giấy hoặc một ghi chú điện thoại rồi in ra. Đây là khung tham khảo; bãi giữ xe có mẫu riêng thì đối chiếu xem mẫu đó còn thiếu dòng nào.
| Dòng | Ghi gì | Ví dụ cách ghi |
|---|---|---|
| Bên gửi, bên nhận | Họ tên, số giấy tờ tuỳ thân, số liên lạc | Ghi đủ, không viết tắt tên |
| Xe | Biển số, hãng hoặc kiểu xe, màu, số chỗ | Sedan bốn cửa màu bạc |
| Thời điểm giao | Ngày, giờ, địa điểm giao | Giao lúc bảy giờ sáng tại nhà xe khu A |
| Số km | Đọc trên đồng hồ táp lô | Ghi đúng con số, chụp ảnh kèm |
| Nhiên liệu hoặc pin | Vạch xăng hay phần trăm pin | Khoảng nửa bình; pin hiển thị con số bao nhiêu |
| Vết cũ | Vị trí và mô tả từng vết | Xước dài cửa sau bên phụ; lõm nhẹ cản sau góc trái |
| Đồ trong xe | Liệt kê từng món để lại | Ô che nắng, bộ dụng cụ theo xe, lốp dự phòng, ghế trẻ em tháo rời |
| Chìa và giấy tờ | Giao mấy chìa, có giao giấy tờ không | Giao một chìa, giấy tờ chủ xe giữ |
| Việc được làm | Được nổ máy, dời chỗ, chạy ra ngoài hay không | Chỉ dời chỗ trong nhà xe, không chạy ra ngoài |
| Chữ ký | Hai bên ký, ghi rõ họ tên | Mỗi bên giữ một bản hoặc ảnh chụp |
Dòng "việc được làm" hay bị bỏ qua nhất mà lại hay sinh chuyện nhất. Ghi một câu ngắn là đủ để người nhận giữ biết giới hạn, và bạn có căn cứ khi số km tăng bất thường.
Ba hoàn cảnh gửi xe, ba cách làm biên bản
Gửi bãi có biên nhận in sẵn. Biên nhận của bãi thường chỉ có biển số và giờ vào. Đừng đòi bãi ký thêm một tờ dài; chỉ cần nhờ người trực ghi tay lên biên nhận hai dòng: số km và "đã giao chìa" hoặc "chủ xe giữ chìa", rồi ký nháy. Phần vết cũ và đồ trong xe để bộ ảnh lo.
Gửi ở sân nhà người thân, không ai chạy xe. Không cần biên bản đầy đủ. Một tin nhắn vào nhóm gia đình kèm bộ ảnh, ghi số km và câu "xe chỉ để đó, có việc gì gấp gọi con" là đủ làm mốc. Quan trọng là ai giữ chìa và giấy tờ để ở đâu.
Giao xe cho người quen dùng trong lúc vắng. Đây là lúc cần tờ biên bản đủ mười dòng nhất, vì xe sẽ lăn bánh, có thể dính phạt, va quệt, hao lốp. Ghi thêm ai được lái, chạy trong phạm vi nào, ai trả tiền xăng và phí đỗ, ai chịu phần thiệt hại nếu có va chạm.
Gửi bãi theo tháng có hợp đồng. Biên bản là phụ lục của hợp đồng. Đính kèm bộ ảnh in hoặc ghi rõ "kèm bộ ảnh gửi qua tin nhắn ngày…" để sau này không ai nói ảnh chụp lúc khác.
Chụp bộ ảnh đi kèm biên bản
Ảnh làm biên bản có sức nặng. Chụp theo một thứ tự cố định để lúc nhận xe chụp lại đúng các góc đó mà so. Cả bộ mất khoảng năm phút.
- Lùi ra xa chụp bốn tấm toàn thân: đầu xe, đuôi xe, hông trái, hông phải. Mỗi tấm thấy rõ biển số hoặc một phần đặc trưng của xe.
- Đi sát chụp bốn góc cản, nơi hay va quệt nhất khi xe bị dời trong chỗ chật.
- Chụp từng mâm bánh và lốp, vì mâm cọ vào lề là vết rất hay thấy khi nhận lại.
- Chụp riêng từng vết cũ đã ghi trong biên bản, đặt một vật nhỏ bên cạnh như chiếc chìa khoá để thấy kích thước.
- Mở cửa chụp ghế trước, ghế sau, sàn xe và cốp, để thấy đồ đang có.
- Bật khoá điện, chụp táp lô thấy rõ số km, mức nhiên liệu hoặc pin, và các đèn báo đang sáng.
- Chụp tờ biên bản đã ký, cả hai bên cùng ở trong khung hình nếu tiện.
Bật chế độ lưu vị trí và thời gian của ảnh trên điện thoại, hoặc gửi ngay bộ ảnh vào nhóm nhắn tin có cả hai bên. Tin nhắn có giờ gửi là bằng chứng ảnh được chụp đúng hôm giao.
Ghi vết cũ: tả chỗ, đừng tả cảm giác
Phần khó nhất là ghi vết cũ trên thân xe. Nhiều người viết "xe có vài vết xước nhỏ" rồi thôi. Câu đó vô dụng lúc nhận xe, vì vết nào cũng có thể gọi là nhỏ.
Cách ghi dùng được là tả theo vị trí: mặt nào của xe, bộ phận nào, dài hay tròn, có lõm hay chỉ xước sơn. Ví dụ: "cửa trước bên tài, gần tay nắm, xước ngang dài bằng ngón tay, không lõm". Hai bên cùng đi một vòng, một người chỉ, một người ghi, ai thấy vết thì nói ra.
Nếu bãi giữ xe có mẫu đánh dấu trên hình vẽ chiếc xe, tận dụng luôn: khoanh vị trí, đánh số, rồi ghi mô tả theo số. Với xe đã cũ, vết nhiều quá không ghi hết được, hãy ghi những vết rõ nhất và dựa vào bộ ảnh cho phần còn lại.
Kính chắn gió và đèn pha cũng cần nhìn: một vết đá văng nhỏ trên kính có thể lan thành vết nứt sau mấy tuần nắng nóng. Ghi nó vào biên bản, để lúc về thấy vết nứt dài thì hai bên biết nó bắt đầu từ đâu.
Bên trong xe cũng có "vết cũ": ghế da nứt, trần xe ố, nút bấm lỏng, thảm rách. Với xe giao cho người khác dùng, những chỗ này nên ghi một dòng, vì người ngồi lâu trong xe là người có thể làm chúng nặng thêm. Với xe chỉ đỗ yên, chụp ảnh nội thất là đủ.
Đồ trong xe: để lại ít, ghi đủ
Lấy ra mọi thứ có giá trị. Tiền, trang sức, máy tính, thẻ ngân hàng, đồ điện tử, giấy tờ cá nhân, quà cáp. Đồ không có trong xe thì không thể mất trong xe.
Giấy tờ xe: mang theo hoặc để ở nhà. Đăng ký xe để trong hộc là thói quen tiện tay nhưng không nên khi gửi dài ngày. Nếu người giữ cần giấy để di chuyển xe, đưa bản chụp và ghi rõ trong biên bản.
Liệt kê đồ của xe. Bộ dụng cụ theo xe, lốp dự phòng, kích, thảm sàn, ô che nắng, cáp sạc của xe điện. Những món này hay bị "mượn" mà không ai nhớ ra cho đến lúc cần dùng.
Cốp xe nhìn kỹ hơn khoang lái. Người ta hay dọn khoang lái sạch sẽ rồi quên cốp còn túi quà, thùng nước, đồ thể thao. Mở cốp, lấy hết những gì không thuộc về xe, chụp lại cốp trống.
Đồ tháo rời được thì tháo. Giá đỡ điện thoại, thiết bị gắn kính, ghế phụ: tháo cất ở nhà, vừa đỡ mất, vừa đỡ lộ cho người đi ngang nhìn vào.
Khi nhận xe: dùng chính tờ biên bản để kiểm
Lúc nhận lại, mở biên bản và bộ ảnh ra, đi một vòng xe đúng theo thứ tự đã chụp. So số km, mức nhiên liệu, từng vết đã ghi và từng món đồ đã liệt kê. Mọi thứ khớp thì ghi thêm một dòng cuối biên bản: "đã nhận lại xe đủ như lúc giao", ngày giờ, hai bên ký.
Có điểm không khớp thì ghi đúng điểm đó, không ghi chung chung, và cũng ký. Ví dụ: "số km tăng so với lúc giao; vết xước mới ở cản trước bên phụ, dài bằng bàn tay". Hai bên chưa thống nhất nguyên nhân thì ghi rõ "hai bên chưa thống nhất", đừng để bên nào ký nhận "đủ" cho xong.
Với người quen, phần này dễ ngại. Nói trước từ lúc giao: "Lúc lấy xe em cũng đi một vòng xem lại như hôm nay nhé anh, cho cả hai cùng yên tâm." Nói trước thì lúc làm thật không ai thấy bị nghi.
Nếu nhận xe lúc trời tối, dưới hầm thiếu sáng hay đang mưa, các vết xước nhỏ rất dễ lọt. Ghi vào biên bản "nhận xe lúc tối, sẽ kiểm lại dưới ánh sáng ban ngày trong sáng mai", rồi sáng hôm sau đi một vòng chụp lại. Câu đó giữ cho bạn quyền nói lại nếu thấy vết mới, mà không phải đứng soi đèn pin cả nửa tiếng.
Khi biên bản cần đến: thứ tự xử lý
Nếu phát hiện hư hỏng hay mất đồ, việc đầu tiên là chụp ảnh hiện trạng ngay tại chỗ, trước khi lái đi. Sau đó đối chiếu với biên bản và bộ ảnh lúc giao, ghi nhận bằng văn bản có chữ ký, hoặc ít nhất là tin nhắn mô tả gửi cho bên giữ.
Về nguyên lý, bên nhận giữ tài sản phải trả lại đúng tài sản trong tình trạng như lúc nhận; giữ có thù lao thì trách nhiệm nặng hơn giữ không công. Biên bản giao nhận chính là thứ cho thấy "tình trạng như lúc nhận" là gì. Cách tính bồi thường cụ thể thì tra văn bản hiện hành, và nếu xe có bảo hiểm vật chất, báo cho bên bảo hiểm sớm.
Với người quen, thường nên nói chuyện thẳng trước khi nghĩ tới chuyện kiện tụng. Khi thiệt hại lớn mà hai bên không thống nhất được, hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để biết mình đang đứng ở đâu.
Câu hỏi thường gặp
Gửi ô tô cho người quen có cần viết biên bản giao nhận không?
Nên có, kể cả người rất thân. Một tờ viết tay ghi biển số, số km, nhiên liệu, vết cũ, đồ để lại và việc được làm với xe giúp hai bên khỏi phải nhớ. Nói trước là để cả hai cùng yên tâm, người quen thường hiểu và đồng ý.
Biên bản viết tay có giá trị không hay phải công chứng?
Gửi giữ xe giữa cá nhân thường không bắt buộc công chứng, giấy viết tay có hai bên ký vẫn là căn cứ ghi nhận thoả thuận. Với tài sản giá trị lớn hoặc thời gian dài, nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn.
Có cần ghi số km khi gửi xe ở bãi không?
Nên ghi, nhất là khi phải giao chìa cho bãi. Xe chỉ dời trong bãi thì số km gần như không đổi; tăng nhiều là dấu hiệu xe đã ra ngoài. Chụp ảnh táp lô lúc giao là đủ nếu biên nhận của bãi không có ô ghi số km.
Nên để giấy đăng ký xe trong xe khi gửi lâu không?
Không nên. Giấy tờ để trong xe thì mất xe là mất luôn giấy, và người khác có thể dùng giấy đó để đưa xe đi. Mang theo hoặc cất ở nhà; nếu người giữ cần, đưa bản chụp và ghi rõ trong biên bản giao nhận.
Lúc nhận xe thấy vết xước mới nhưng bên giữ nói vết cũ thì làm sao?
Mở bộ ảnh chụp lúc giao, chụp cùng góc để so. Nếu ảnh cho thấy chỗ đó lúc giao còn nguyên, ghi nhận vào biên bản có chữ ký hai bên. Không thống nhất được thì ghi rõ chưa thống nhất, giữ chứng cứ và tìm cách hoà giải hoặc hỏi luật sư.
Ảnh chụp trên điện thoại có đủ làm bằng chứng không?
Ảnh có thời gian và vị trí, được gửi ngay vào nhóm nhắn tin có cả hai bên, là bằng chứng khá thuyết phục về tình trạng xe lúc giao. Kèm thêm tờ biên bản có chữ ký thì càng chắc, vì ảnh và chữ cùng nói một điều.