TrongGiu.comTrông Giữ
Chim, cá cảnh và thú nhỏ khi vắng nhà

Gà cảnh, gà nuôi sau nhà khi cả nhà đi vắng: nhờ ai cho ăn và nhốt chuồng

Mấy con gà cảnh hay đàn gà sau nhà cần ăn uống mỗi ngày và phải được nhốt kỹ ban đêm. Cách nhờ hàng xóm cho ăn, chia thóc cám, giữ chuồng kín và kiểm đàn khi về.

An elderly Vietnamese woman scatters grain for a few healthy chickens beside a bamboo coop in a rural backyard, early morning mist, soft green tones, wide angle from the side

Gà cảnh hay vài con gà nuôi sau nhà không nhịn được như cá hay rùa, chúng cần nước và thức ăn mỗi ngày, và phải được nhốt kỹ ban đêm. Vì vậy dù đi ngắn ngày, bạn cũng cần một người ghé mỗi sáng hoặc mỗi chiều. Cách gọn nhất là nhờ một hàng xóm sát nhà, chuẩn bị máng nước to và thùng thức ăn chia sẵn, gia cố chuồng và giữ gà trong sân lưới để người ghé chỉ việc mở, nhốt, không phải đi lùa gà khắp vườn.

Gà cảnh quý, gà chọi giống, gà tre cảnh là những con bạn có thể cân nhắc gửi sang nhà người cùng chơi, vì mất một con là mất nhiều công. Còn đàn gà đẻ vài con sau nhà thì để tại chỗ, giao cho hàng xóm, kèm lời mời lấy trứng là thường được nhận lời ngay. Phần dưới đi từng việc.

Để gà ở nhà hay gửi đi: so nhanh

Lựa chọn tuỳ loại gà và độ dài chuyến đi:

Để ở nhà, nhờ hàng xóm ghéGửi sang nhà người cùng nuôi
Hợp vớiGà đẻ, gà thả vườn, vài con gà cảnh thườngGà cảnh quý, gà chọi giống, gà đang ấp hay gà mới mua
Người giúp làm gìMở chuồng sáng, đổ thức ăn, thay nước, nhốt chiều, lượm trứngNuôi chung trong chuồng của họ hoặc lồng riêng
Rủi roChồn, chó, mèo rừng vào chuồng đêm; người ghé quên nhốt; mất trộmLây bệnh qua lại giữa hai đàn; gà đánh nhau
Bạn chuẩn bịGia cố chuồng, máng nước to, thùng thức ăn, tờ dặnLồng riêng, thức ăn quen, thoả thuận rõ với người giữ

Gửi gà sang đàn của người khác, nên để lồng riêng tách khỏi đàn của họ, vừa tránh đánh nhau vừa tránh lây bệnh qua lại. Đây là điều người nuôi gà lâu năm thường tự đề xuất; nếu họ không nói, bạn nên nói.

Gia cố chuồng: làm một lần trước khi đi

Khi nhà có người, tiếng động ban đêm làm chồn, cầy, chó hoang ngại vào. Nhà vắng vài đêm là chuồng gà thành điểm đến của chúng. Trước khi đi, đi một vòng quanh chuồng ban ngày: lưới có chỗ rách không, chân chuồng có khe hở giáp đất không, cửa có then cài chắc không.

Chèn gạch hoặc đá vào khe giáp đất, vá lưới rách bằng lưới mới buộc dây thép, thay then cửa lỏng. Nếu chuồng không có mái che kín, xem có chỗ nào mèo hay diều hâu luồn xuống được không. Việc này thường chỉ mất một buổi chiều, nhưng đỡ cho người ghé rất nhiều lo lắng.

Một cách nhiều nhà làm là giữ gà trong chuồng và sân lưới cả tuần, không thả ra vườn rộng. Gà quen thả có thể hơi bức bối vài ngày, nhưng người ghé không phải đi lùa gà lúc chiều tối, và gà không lang ra đường hay sang vườn nhà người khác. Nếu sân lưới đủ rộng, có bóng mát và chỗ tắm đất, gà vẫn ổn trong một tuần.

Chuẩn bị thức ăn, nước cho người ghé

Làm sao cho người ghé chỉ mất năm phút mỗi lần:

  • Thùng thức ăn có nắp kín chuột, đặt ngay cạnh chuồng, kèm một cái lon làm đồ đong: "mỗi sáng một lon đầy".
  • Máng nước dung tích lớn hoặc máng tự chảy kiểu bình úp, đủ cho gà uống một hai ngày phòng khi người ghé lỡ một buổi.
  • Một máng nước dự phòng, vì máng nhựa hay bị gà lật.
  • Không đổi loại thức ăn trước chuyến đi; gà đổi ăn đột ngột hay bỏ ăn vài bữa.
  • Rổ hoặc khay để lượm trứng, kèm câu "trứng anh chị cứ lấy dùng".
  • Một cái đèn pin treo sẵn cạnh cửa chuồng cho lần ghé buổi tối.
  • Tên cán bộ thú y xã, phường hoặc phòng khám thú y gần nhà để hỏi khi gà có biểu hiện lạ.

Người được nhờ lấy trứng thường thấy dễ nhận lời hơn, và họ cũng có lý do để ghé đều mỗi ngày. Đó là kiểu đáp lễ tự nhiên ở xóm, nhiều khi hợp hơn quà cáp.

Bản dặn người cho gà ăn

Đứng ngay ở chuồng mà dặn, rồi viết lại đúng những câu đó dán lên cột chuồng:

  • "Sáng nhờ chị mở cửa chuồng ra sân lưới, đổ một lon thức ăn vào máng, xem máng nước còn đầy không."
  • "Chiều trước khi trời tối, nhờ chị lùa gà vào chuồng rồi cài then. Đếm đủ mười hai con là được."
  • "Thiếu con nào thì chị tìm quanh sân lưới, trong bụi chuối. Không thấy thì nhắn em, đừng đi tìm ngoài đường lúc tối."
  • "Trứng chị cứ lấy dùng, đừng ngại."
  • "Gà nằm ủ rũ, xù lông, không ăn, hay có mấy con cùng mệt một lúc thì chụp ảnh gửi em, rồi tách con đó ra lồng nhỏ để riêng. Em sẽ gọi thú y xã."
  • "Chị không phải dọn chuồng, không phải tắm gà, không phải cho gà ra vườn."

Nếu nhà có gà cảnh quý, dặn thêm: không cho người lạ vào xem gà, không mở chuồng cho ai bắt thử. Dịp Tết có người hay hỏi mua gà đẹp; người ghé không biết giá trị con gà thì dễ bị nài.

Theo dõi lúc vắng: nhắn gì, nhìn gì

Người ghé gà thường là người lớn tuổi trong xóm, không quen nhắn tin nhiều. Thống nhất một nhịp đơn giản, nếu cần thì nhờ con cháu họ gửi giúp:

Lúc nàoNhờ gửi gìBạn để ý điều gì
Tối đầu tiênMột tin "đã nhốt đủ mười hai con"Người ghé đã quen việc lùa nhốt chưa
Mỗi ngàyMột ảnh sân lưới buổi sáng hoặc một tin ngắnGà ra sân đông đủ, máng nước còn
Sau đêm mưa to, gió lớnẢnh chuồngMái, lưới có bị tốc, nước có ngập chuồng không
Khi thiếu gà hoặc gà mệtẢnh con gà, ảnh chỗ chuồng bị bới nếu cóCó cần báo thú y hay gia cố gấp không
Hôm trước khi bạn vềMột tin báo tình hìnhChuẩn bị thức ăn, đồ sửa chuồng mang về nếu cần

Nếu người ghé không dùng điện thoại thông minh, một cuộc gọi ngắn buổi tối cách ngày là đủ. Đừng gọi lúc họ đang ăn cơm hay đang có khách Tết; hẹn trước một giờ cố định cho cả hai bên cùng tiện.

Cũng đừng hỏi dồn từng con một qua điện thoại. Câu "đàn gà nhà con vẫn đủ chứ cô" là đủ để người ta kể thêm nếu có chuyện.

Mất trộm và chó lạ: những việc người thường làm được

Gà cảnh đẹp, gà chọi giống có thể là mục tiêu của kẻ trộm, nhất là khi xóm biết nhà vắng. Thói quen đầu tiên là không khoe chuyến đi dài ngày lên mạng xã hội, không đăng ảnh gà kèm câu "cả nhà về quê, gà ở nhà một mình". Báo một hai hàng xóm thân để họ để mắt, và nếu nhà ở khu có tổ dân phố hay trưởng thôn sát sao thì báo cho họ biết nhà sẽ vắng mấy hôm.

Khoá cổng, khoá cửa chuồng bằng ổ khoá thay vì chỉ cài then nếu chuồng nằm sát đường. Người ghé giữ một chìa, bạn giữ một chìa. Không nên dùng điện chăng quanh chuồng, bẫy kẹp hay bất cứ thứ gì có thể gây thương tích cho người hoặc con vật: vừa vi phạm pháp luật vừa có thể làm chính người ghé, trẻ con hàng xóm bị thương.

Nếu chẳng may mất gà, nhờ người ghé chụp ảnh hiện trạng chuồng, không sửa gì, rồi báo công an khu vực. Bạn chuẩn bị ảnh từng con gà quý chụp trước khi đi để làm căn cứ mô tả.

Những ca khó hơn bình thường

Gà mái đang ấp. Gà ấp ít rời ổ, nhưng vẫn cần nước và thức ăn đặt sát ổ. Dặn người ghé không nhấc gà lên xem trứng, chỉ cần nhìn gà còn nằm ổ và máng gần ổ còn đầy. Nếu trứng sắp nở đúng dịp bạn vắng, cân nhắc nhờ người có kinh nghiệm hơn, vì gà con mới nở cần chỗ ấm và máng nước nông.

Gà con, gà giò. Gà nhỏ cần ấm, máng nước nông để khỏi chết đuối, và dễ bị chuột, mèo bắt. Đây không phải việc giao cho người không quen nuôi gà. Gửi cả ổ sang nhà người nuôi gà quen, kèm đèn úm nếu bạn đang dùng, là cách nhẹ cho cả hai bên.

Gà mới mua về chưa đầy một tuần. Gà mới chưa quen chuồng, chưa quen đàn, dễ đánh nhau hoặc ốm. Nếu được, đừng mua gà mới ngay trước chuyến đi. Nếu đã mua, nhốt riêng và dặn người ghé để ý con đó kỹ hơn.

Nhà ở quê bỏ trống, gà nuôi ở vườn quê. Có nhà nuôi gà ở căn nhà quê ít về, nhờ người bà con ở cạnh cho ăn quanh năm. Trường hợp này nên coi như giao hẳn: người ấy nuôi, lấy trứng, hai bên nói rõ gà là của ai, bán hay làm thịt thì ai quyết.

Đàn đông vài chục con. Lúc này lượng thức ăn và nước mỗi ngày khá nhiều, việc lùa nhốt mất công hơn hẳn. Nên thoả thuận như một việc có công, không phải nhờ vả, và chỉ cho người ghé cách làm trọn một ngày trước khi bạn đi.

Ngày về: kiểm đàn

Đừng chỉ đếm đầu. Làm lần lượt:

  1. Đếm gà, so với số đã ghi. Hỏi người ghé những hôm có chuyện gì.
  2. Nhìn từng con: mắt, mào, dáng đi, lông. So gà cảnh quý với ảnh chụp trước khi đi.
  3. Kiểm chuồng: lưới, then, khe chân chuồng có bị đào bới không.
  4. Rửa máng, thay nước, đổ thức ăn mới.
  5. Thả gà ra vườn lại sau một hai ngày, khi đã chắc đàn ổn.
  6. Gà có biểu hiện ốm, đặc biệt nhiều con cùng lúc, thì hỏi thú y địa phương, không tự mua thuốc về cho uống.

Cảm ơn người ghé bằng thứ họ cần: một con gà làm thịt, một ít đặc sản từ quê, hay đơn giản là nhận lời trông giúp gà, chó nhà họ khi họ đi. Ở xóm, nhờ qua nhờ lại sòng phẳng là cách giữ được người giúp lâu dài.

Nếu trong lúc vắng có gà chết hay mất, hỏi chuyện nhẹ nhàng, đừng đổ lỗi. Người ghé đã làm theo lời dặn của bạn; chồn bắt hay gà ốm là chuyện cả người ở nhà cũng khó tránh. Lần sau, xem lại chỗ nào của chuồng cần gia cố thêm.

Câu hỏi thường gặp

Gà có thể để một mình hai ba ngày không ai cho ăn không?

Không nên. Dù có máng nước to và thức ăn đổ sẵn, gà vẫn cần người mở và nhốt chuồng, xem nước có bị lật không. Chuồng bỏ mặc vài đêm cũng dễ bị chồn hay chó lạ vào. Nên nhờ người ghé ít nhất một lần mỗi ngày.

Nhờ hàng xóm cho gà ăn thì nên cảm ơn thế nào?

Cách tự nhiên nhất là mời họ lấy trứng trong những ngày bạn vắng, cộng thêm quà quê khi về. Với chuyến đi dài hoặc đàn gà đông, nên chủ động hỏi họ có muốn nhận một khoản công không, thay vì để họ ngại nói.

Có nên thả gà ra vườn trong lúc vắng nhà không?

Nhiều nhà chọn giữ gà trong chuồng và sân lưới suốt chuyến đi để người ghé không phải lùa gà mỗi chiều và gà không đi lạc. Sân lưới nên đủ rộng, có bóng mát và chỗ tắm đất để gà không bị bức bối.

Gà cảnh quý có nên gửi sang nhà người khác không?

Có thể, nếu người nhận cũng nuôi gà và có lồng riêng để tách khỏi đàn của họ. Tách riêng giúp tránh gà đánh nhau và lây bệnh qua lại. Thoả thuận rõ việc cho ăn, trách nhiệm nếu có chuyện và ngày bạn đến đón.

Có được chăng dây điện quanh chuồng để chống trộm khi vắng nhà không?

Không nên và không được làm. Điện hay bẫy gây thương tích có thể làm người ghé, trẻ con hay con vật vô tội bị thương nặng, và người đặt phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Hãy khoá chuồng, nhờ hàng xóm để ý và không khoe chuyến đi lên mạng.

Thấy gà ốm khi đang vắng nhà thì người ghé nên làm gì?

Người ghé chỉ cần tách con gà ốm ra một lồng riêng, chụp ảnh gửi bạn, rồi bạn liên hệ thú y địa phương để nhờ đến xem. Không nên để người ghé tự mua thuốc về cho gà uống theo lời mách.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138