Lúc đón chó mèo về, việc cốt lõi là kiểm nhanh tại chỗ trong năm phút (dáng đi, da lông, mắt tai, vùng quanh đuôi, đồ mang về), hỏi người trông kể lại từng chuyện trong kỳ gửi, rồi theo dõi ba ngày đầu ở nhà: ăn, uống, đi vệ sinh, ngủ. Phần lớn chuyện cần để ý lộ ra trong ba ngày này, không phải ở cửa lúc nhận.
Đón về cũng là lúc giữ hay làm mất một người trông tốt cho lần sau. Kiểm kỹ nhưng nói nhẹ, hỏi để biết chứ không hỏi để bắt lỗi.
Mang gì khi đi đón
Đến đón tay không là lúc con vật mừng quá chạy ra đường. Mang đủ những thứ dưới:
- Lồng vận chuyển hoặc dây dắt, đeo cho con vật ngay trong nhà người trông, trước khi mở cổng.
- Khăn cũ để lót lồng, phòng con vật đi vệ sinh hoặc nôn trên đường về vì quá phấn khích.
- Bản danh sách đồ đã giao, để đối chiếu.
- Một món quà cảm ơn hoặc phần thù lao đã hẹn, chuẩn bị sẵn trong phong bì hoặc chuyển khoản ngay tại chỗ.
- Thời gian: đừng đến đón trong mười phút vội vàng giữa hai việc. Dành ít nhất nửa tiếng để kiểm, hỏi, cảm ơn.
Nếu gửi điểm trông giữ, mang theo biên nhận lúc gửi và hỏi trước giờ trả. Mùa sau Tết nhiều nơi đông khách đón cùng lúc, đến đúng giờ hẹn đỡ phải chờ, và nhân viên có thời gian kể lại tình hình con vật cho bạn.
Kiểm tại chỗ trong năm phút
Để con vật mừng xong, bình tĩnh lại, rồi mới kiểm. Đi từ đầu đến đuôi:
| Phần | Nhìn gì | Bình thường | Hỏi ngay nếu |
|---|---|---|---|
| Dáng đi | Cho đi vài bước | Đi đều, không tập tễnh | Đi khập khiễng, né một chân |
| Da, lông | Vuốt dọc lưng, nhìn bụng | Lông hơi bết, hơi rụng vì lạ chỗ | Mảng trụi, vết xước, vết cắn |
| Mắt, tai | Nhìn gần, ngửi tai | Sạch, không chảy dịch | Mắt đỏ, chảy ghèn nhiều, tai có mùi lạ |
| Vùng quanh đuôi | Nhìn nhanh | Sạch | Bết phân, có dấu đi ngoài lỏng |
| Cân nặng | Bế lên hoặc nhìn hông | Như cũ hoặc hơi gầy | Gầy rõ, sờ thấy xương sườn mà trước không thấy |
| Đồ mang về | Đối chiếu danh sách | Đủ, có thể hao thức ăn | Thiếu sổ tiêm, thuốc, vòng cổ |
Thấy gì ở cột cuối, chụp ảnh và hỏi nhẹ nhàng: "Chân bé bị thế này từ hôm nào anh?". Phần lớn người trông sẽ kể. Ghi lại ngày giờ và lời họ kể, phòng khi phải đưa đi khám, thú y sẽ hỏi.
Hỏi người trông những câu gì
Người trông thường chỉ nói "bé ngoan lắm". Hỏi cụ thể thì họ mới nhớ ra chuyện cần kể:
- "Mấy hôm nay bé ăn có đều không, có hôm nào bỏ bữa không anh?"
- "Bé đi vệ sinh có lần nào lỏng, có lần nào nôn không?"
- "Có hôm nào bé ra ngoài, gặp chó mèo khác, hoặc sổng ra không?"
- "Thuốc của bé anh cho đủ không, có lần nào quên không?" (đếm số viên còn lại cho khớp)
- "Có đồ gì của nhà anh bé làm hỏng không, anh cứ nói để em đền."
- "Lần sau nếu nhờ nữa, anh thấy em nên dặn thêm gì không?"
Câu cuối thường cho ra những điều quý nhất: con vật sợ máy hút bụi, hay đòi ra ngoài lúc năm giờ sáng, thích nằm cạnh cửa sổ. Ghi ngay vào bản dặn của bạn cho lần sau. Hỏi bằng giọng tò mò, không phải giọng kiểm tra; người trông thấy bạn quan tâm đến cả công sức của họ sẽ kể thật hơn.
Phát hiện vết thương hoặc thiếu đồ: nói thế nào
Chó mèo đi gửi về có vết xước nhỏ, hơi gầy, lông rụng một ít là chuyện không hiếm, kể cả khi người trông rất cẩn thận. Đừng quy lỗi ngay tại chỗ. Hỏi chuyện gì đã xảy ra, chụp ảnh, ghi lại lời kể. Nếu vết thương cần khám, đưa đi thú y trong ngày, giữ hoá đơn.
Với người quen, chuyện chi phí khám thường do bạn tự lo, trừ khi hai bên đã thoả thuận khác từ trước. Nói thẳng trách nhiệm với người giúp không lấy công dễ làm mất tình làng xóm; hãy cân nhắc thiệt hại thật sự và mối quan hệ lâu dài.
Với điểm trông giữ thú cưng có thu phí, giữ biên nhận lúc gửi, ảnh con vật lúc giao và ảnh lúc nhận. Hỏi nơi gửi ghi nhận sự việc bằng văn bản hoặc tin nhắn. Trách nhiệm của bên giữ khi con vật bị thương hay mất đồ tuỳ thoả thuận và quy định hiện hành; nếu hai bên không thống nhất được và thiệt hại đáng kể, nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi luật sư trên AI Cố Vấn trước khi làm gì tiếp.
Ba ngày đầu ở nhà
Con vật về nhà chưa phải là xong. Theo dõi theo từng ngày:
| Ngày | Làm gì | Để ý gì |
|---|---|---|
| Ngày đầu | Cho nghỉ ở chỗ quen, bữa đầu ăn ít hơn bình thường, nước đầy đủ | Có uống nhiều bất thường, có nôn sau khi ăn không |
| Ngày thứ hai | Trở lại giờ ăn, giờ dắt cũ; chưa tắm, chưa đưa đi chỗ đông | Ăn hết bữa chưa, đi vệ sinh bình thường chưa, có ho, hắt hơi không |
| Ngày thứ ba | Sinh hoạt như cũ, chơi nhẹ | Đã trở lại tính nết cũ chưa, vết xước (nếu có) đã khô lại chưa |
| Sau ba ngày | Nếu mọi thứ bình thường, coi như xong kỳ gửi | Còn dấu hiệu nào kéo dài thì đưa đi khám |
Đừng thưởng bù bằng đồ ăn ngon, đồ ăn lạ ngay hôm đầu. Con vật vừa đổi chỗ, đổi nhịp, ăn đồ lạ dễ đi ngoài lỏng, rồi bạn lại tưởng do chỗ gửi. Muốn thưởng thì thưởng bằng thời gian ở cạnh, một cuộc dạo dài hơn thường lệ.
Nhà còn con vật khác ở nhà thì ngày đầu cho con vừa về ở riêng một phòng vài giờ, đổi khăn lót giữa hai bên cho mùi trộn lại rồi mới thả chung khi có bạn đứng cạnh. Mùi lạ từ chỗ gửi đủ làm hai con vốn thân nhau gầm gừ với nhau một buổi.
Ba ngày này cũng là lúc nên kiểm lại đồ mang về: giặt đệm, rửa bát, đổ phần cát cũ đi. Thức ăn còn thừa thì xem túi có bị mở để ẩm không, ẩm thì bỏ.
Dấu hiệu phải đưa đi thú y, đừng chờ
Những dấu hiệu dưới đây không nên chờ xem có tự hết không. Khi đi khám, nói rõ con vật vừa đi gửi về, ở đâu, bao lâu:
- Bỏ ăn quá một ngày sau khi về nhà.
- Nôn nhiều lần, hoặc đi ngoài lỏng kéo dài, có máu.
- Ho, hắt hơi, chảy nước mũi kéo dài nhiều ngày, nhất là khi ở chỗ gửi có nhiều con.
- Đi tiểu khó, rặn mà không ra, đặc biệt ở mèo đực.
- Lả, nằm một chỗ, không đón người.
- Vết thương sưng, chảy dịch, có mùi.
- Gãi liên tục, thấy ve hoặc bọ chét trên lông.
Những dấu hiệu này không có nghĩa là người trông hay nơi gửi đã làm sai; con vật có thể đổ bệnh ở bất cứ đâu. Việc trước tiên là đưa đi khám, chuyện ai chịu trách nhiệm tính sau.
Không tự mua thuốc cho uống hay bôi theo lời mách. Đưa con vật đến thú y kèm sổ tiêm và những gì người trông kể lại; càng nhiều thông tin, thú y càng nhanh tìm ra vấn đề.
Tình huống: đón chó ở điểm trông giữ ngày mùng sáu Tết
Chị Hoa gửi chó ở một điểm trông giữ thú cưng từ hai mươi tám Tết, hẹn đón mùng sáu. Hôm đó cả chục khách đến đón cùng buổi sáng, nhân viên vừa trả chó vừa nhận chó gửi tiếp. Chị nhận chó, quét mã chuyển khoản rồi ra về trong năm phút. Tối về mới thấy chó gãi tai liên tục, vòng cổ thì không phải của nhà mình.
Nếu chị dành thêm mười phút lúc nhận, hai chuyện này đã lộ ra ngay tại chỗ: vòng cổ lẫn thì đổi lại được liền, tai có mùi lạ thì hỏi được nhân viên trực tiếp chăm. Giờ chị phải nhắn hỏi, gửi ảnh, quay lại đổi vòng cổ vào một hôm khác.
Cách tránh: hẹn giờ đón lệch giờ cao điểm, sớm hẳn hoặc chiều muộn. Đến nơi, nói rõ cần vài phút kiểm, đối chiếu đồ theo biên nhận, nhìn con vật từ đầu đến đuôi rồi mới thanh toán. Và hỏi tên người đã chăm trực tiếp, để nếu về nhà có gì cần hỏi thêm, bạn biết hỏi ai.
Cảm ơn và ghi chép cho lần sau
Người trông giúp bạn được một kỳ yên tâm. Lời cảm ơn có nhắc việc cụ thể, như "cảm ơn anh đã dắt bé đi hai lần mỗi ngày cả những hôm mưa", giá trị hơn nhiều so với một câu chung chung. Nếu là người quen không nhận tiền, gửi chút quà quê, phần thức ăn còn dư nếu họ cũng nuôi thú, hoặc hẹn giúp lại họ khi họ đi vắng.
Với điểm trông giữ có thu phí, nếu hài lòng, nói lại với nhân viên đã trực tiếp chăm con vật. Nếu chưa hài lòng, góp ý cụ thể và lịch sự, một lần, ngay khi đón. Viết nhận xét công khai thì kể đúng sự việc, ngày giờ, không suy diễn, không dùng lời lẽ nặng; nhận xét như vậy giúp người sau chọn được nơi gửi, và nơi gửi cũng biết sửa chỗ nào.
Về nhà, mở bản dặn ra sửa: thêm những điều người trông kể, bỏ những dòng thừa, ghi lại nơi gửi lần này ổn hay không và vì sao. Lần đi tới, bạn sẽ quyết nhanh hơn và dặn kỹ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Chó mèo đi gửi về bị gầy có đáng lo không?
Hơi gầy sau kỳ gửi là chuyện hay gặp vì con vật ăn ít hơn khi lạ chỗ. Cho ăn lại đúng giờ, đúng loại cũ, theo dõi vài ngày. Nếu gầy rõ, bỏ ăn hoặc mệt kéo dài thì đưa đi thú y.
Mèo đi gửi về cứ trốn không ra thì làm sao?
Để mèo ở phòng yên có đủ nước, thức ăn quen và khay cát, đừng lôi ra. Nhiều mèo cần một hai ngày để quen lại nhà. Nếu mèo không ăn, không đi vệ sinh quá một ngày thì đưa đi thú y.
Có nên tắm cho chó ngay khi đón về sau kỳ gửi không?
Không cần vội. Chờ hai ba ngày cho con vật ổn định lại rồi mới tắm, trừ khi lông quá bẩn. Tắm ngay hôm đầu thêm một việc lạ cho con vật vừa trải qua nhiều thay đổi.
Đón chó về thấy có vết thương thì nên nói với người trông thế nào?
Hỏi nhẹ nhàng chuyện gì đã xảy ra, chụp ảnh, ghi lại lời kể, rồi đưa đi thú y nếu cần. Đừng quy lỗi ngay tại chỗ. Với nơi gửi có thu phí, giữ biên nhận và ảnh lúc giao để làm việc tiếp nếu cần.
Sau bao nhiêu ngày thì coi như chó mèo đã ổn sau kỳ gửi?
Thường sau khoảng ba ngày ăn uống, đi vệ sinh, ngủ nghỉ và tính nết trở lại như cũ là ổn. Còn dấu hiệu nào kéo dài sau đó như bỏ ăn, đi ngoài lỏng, ho, gãi nhiều thì nên đưa đi khám.
Có nên cho chó mèo ăn món ngon để bù sau kỳ gửi không?
Không nên trong mấy ngày đầu. Con vật vừa đổi chỗ, ăn đồ lạ dễ đi ngoài lỏng hoặc nôn. Cho ăn đúng thức ăn quen, thưởng bằng thời gian chơi và đi dạo thay cho đồ ăn.