Nếu bạn đi nước ngoài từ nửa năm trở lên, câu hỏi không chỉ là gửi xe ở đâu mà là có nên giữ xe không. Xe còn mới và bạn chắc chắn quay về dùng tiếp: để ở nhà bố mẹ hoặc người thân có chỗ kín, có người nổ máy định kỳ, là cách thường được chọn. Xe cũ, đi không rõ ngày về, hoặc không có ai ở nhà trông: bán trước khi đi, làm xong thủ tục sang tên, thường nhẹ đầu hơn. Gửi bãi cả năm chỉ hợp khi có một người ở trong nước thay bạn gia hạn và lấy xe khi cần.
Đi xa dài hạn khác đi công tác vài tuần ở chỗ bạn gần như không thể tự xử lý điều gì từ bên kia. Mọi việc với chiếc xe, từ gia hạn bãi, dời xe khi ngập, đến bán xe nếu đổi ý, đều phải qua một người thay mặt. Phần dưới giúp bạn quyết định giữ hay bán, chọn chỗ, chuẩn bị người thay mặt và giấy tờ, rồi tính cho ngày về.
Giữ hay bán: quyết theo thời gian vắng và chiếc xe
Không có đáp án chung. Bảng dưới gợi ý hướng nghiêng theo hai yếu tố hay quyết định nhất.
| Thời gian vắng | Xe còn mới, bạn chắc quay về dùng | Xe đã cũ hoặc bạn chưa chắc ngày về |
|---|---|---|
| Sáu tháng đến một năm | Để nhà người thân, có người nổ máy; hoặc gửi bãi tháng có người thay mặt | Cân nhắc bán; nếu giữ thì để nhà người thân |
| Một đến hai năm | Để nhà người thân, cho người trong nhà dùng nếu đã tính chuyện giấy tờ | Thường nên bán, làm xong thủ tục trước khi đi |
| Trên hai năm hoặc chưa rõ | Cân nhắc cho người thân dùng hẳn hoặc bán | Bán |
Một chiếc xe nằm yên hai năm thì lúc về thường cần sửa nhiều thứ, còn đời xe thì cũ đi theo năm. Nếu bạn đang giữ xe chỉ vì ngại thủ tục bán, hãy tính thử chuyện đó so với hai năm có người phải lo cho chiếc xe hộ bạn.
Ngược lại, nếu bạn về nước mỗi dịp Tết và cần xe chạy trong mấy tuần đó, giữ xe ở nhà người thân có khi lại tiện hơn mua mới hay thuê xe mỗi lần về.
Người thay mặt ở nhà: chọn ai và giao gì
Dù chọn gửi bãi hay để nhà người thân, bạn cần một người thay mặt trong nước. Đó nên là người ở gần chỗ để xe, có thời gian, biết dùng điện thoại để nhắn tin và chuyển khoản, và là người bạn tin để cầm chìa xe. Thường là bố mẹ, anh chị em, hoặc một người bạn thân ở cùng thành phố.
Giao cho người thay mặt một bộ thông tin gọn: xe đang ở đâu, liên lạc của bãi hoặc người giữ, ngày hết hạn gửi, ảnh xe và biên nhận, chìa phụ, và danh sách việc người đó được tự quyết, việc phải hỏi bạn trước. Ví dụ: gia hạn bãi, dời xe khi ngập, đưa xe đi sửa nhỏ thì tự quyết; bán xe, cho người khác mượn thì phải hỏi.
Nếu người thay mặt cần làm việc với giấy tờ thay bạn, như lấy xe ở bãi đòi giấy tờ chủ xe, hay sau này bán xe hộ, có thể cần giấy uỷ quyền. Loại giấy nào, có cần công chứng không, tuỳ việc và theo quy định hiện hành. Hỏi và làm trước khi đi, vì làm giấy uỷ quyền khi đã ở nước ngoài thường mất nhiều thời gian và thủ tục hơn hẳn.
Chênh lệch múi giờ là chuyện nhỏ nhưng hay gây bực. Thống nhất với người thay mặt khung giờ dễ liên lạc của cả hai, và việc gấp thì họ cứ quyết theo danh sách đã giao, không cần chờ bạn thức dậy.
Để xe ở nhà bố mẹ hoặc người thân: sắp xếp gì
Chỗ để cố định trong nhà hoặc sân có khoá. Xe để một năm mà cứ dời qua dời lại ngoài hiên thì dễ trầy, dễ bị để quên ngoài trời mưa. Chọn một góc cố định, ít người đi qua.
Ai nổ máy, bao lâu một lần. Một người cụ thể, theo một nhịp đều, ví dụ mỗi tuần. Việc này nói chuyện với thợ quen để biết xe của bạn cần gì; ở đây chỉ nói phần phân công.
Có cho người trong nhà dùng không. Em trai, cháu, bố có thể cần xe đi lại. Cho dùng thì xe đỡ hỏng vì để lâu, nhưng phải tính giấy phép lái xe của người dùng, giấy tờ xe, bảo hiểm còn hạn không, và ai lo sửa khi hỏng.
Bảo hiểm và các giấy tờ có hạn. Xem bảo hiểm bắt buộc của xe còn hạn đến bao giờ, ai sẽ gia hạn khi hết. Nếu xe có người dùng thì càng phải còn hạn.
Một quỹ nhỏ cho xe. Để lại một khoản cho xăng, bơm lốp, sửa vặt, ghi rõ ai giữ và gửi ảnh hoá đơn khi chi. Người thân giữ xe không nên phải bỏ tiền túi cho xe của bạn.
Gửi bãi cả năm: chỉ khi có người ở trong nước
Gửi bãi theo tháng một năm nghe gọn, nhưng có ba điểm yếu mà khi bạn ở xa sẽ lộ rõ. Thứ nhất, không ai nổ máy, nên xe nằm yên suốt năm. Thứ hai, bãi có thể đổi chủ, dời địa điểm, thay quy định trong lúc bạn vắng. Thứ ba, mỗi lần gia hạn là một lần chuyển tiền từ xa, dễ bị kẻ gian giả danh nhắn tin đòi phí.
Nếu vẫn chọn bãi, trả trước dài nhất có thể và ghi rõ thời hạn lên biên nhận; giao số liên lạc của chủ bãi cho người thay mặt; nhờ người thay mặt ghé bãi vài tháng một lần, nhìn xe, chụp ảnh. Và dặn bãi rằng mọi thay đổi, mọi khoản thu, đều phải báo qua người thay mặt, không nhận yêu cầu chuyển tiền qua tin nhắn lạ.
Khi đi rồi mà bãi báo đóng cửa, phải chuyển xe, người thay mặt là người đi lấy. Họ cần thẻ hoặc biên nhận, giấy tờ tuỳ thân, và có thể cả giấy uỷ quyền hay giấy tờ xe của bạn. Hỏi bãi ngay từ đầu: trường hợp chủ xe ở nước ngoài, người khác đến lấy thì cần những gì. Ghi câu trả lời lại.
Bán xe trước khi đi: đừng để xe đã bán vẫn đứng tên mình
Bán xe là việc nhiều người để sát ngày đi nên làm vội, bán giấy tay, giao xe, cầm tiền rồi đi. Rủi ro ở chỗ xe vẫn đứng tên bạn, người mua vi phạm giao thông hay gây tai nạn thì giấy báo về địa chỉ của bạn. Trước khi giao xe, đánh dấu:
- Bắt đầu bán sớm, ít nhất một tháng trước ngày đi, để không phải bán vội.
- Làm thủ tục mua bán và chuyển quyền sở hữu theo quy định hiện hành, có giấy tờ đầy đủ, không chỉ viết tay.
- Hỏi rõ bên nào làm thủ tục với cơ quan đăng ký xe, hạn bao lâu, và giữ bản sao giấy tờ đã ký.
- Nếu chưa kịp xong thủ tục trước ngày đi, làm giấy uỷ quyền cho người thân tiếp tục, đừng để lửng.
- Giữ ảnh xe, ảnh giấy tờ, ngày giờ giao xe, thông tin người mua.
- Báo người thân rằng xe đã bán, để họ biết nếu có giấy báo nào về nhà thì xử lý thế nào.
Thủ tục cụ thể thay đổi theo thời kỳ, nên tra văn bản hiện hành hoặc hỏi ngay tại cơ quan đăng ký xe nơi bạn ở. Nếu đã lỡ bán giấy tay và xe có chuyện, hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để biết bước nên làm.
Bộ giấy tờ và thông tin để lại cho người ở nhà
Trước ngày bay một tuần, gom mọi thứ liên quan đến chiếc xe vào một bìa hồ sơ giấy và một thư mục trên điện thoại, chia sẻ thư mục cho người thay mặt. Đánh dấu từng món khi đã có:
- Ảnh giấy đăng ký xe hai mặt; bản gốc để ở nhà bố mẹ hoặc mang theo, ghi rõ đang ở đâu.
- Ảnh giấy chứng nhận bảo hiểm bắt buộc, ngày hết hạn ghi to ở đầu trang.
- Ảnh xe bốn phía, đồng hồ số km, chìa chính, chìa phụ, ngày chụp.
- Liên lạc của bãi giữ xe hoặc người giữ, thẻ gửi xe, biên nhận, ngày hết hạn gửi.
- Liên lạc của thợ quen hay sửa xe cho bạn.
- Giấy uỷ quyền nếu đã làm, ghi rõ được làm những việc gì.
- Một trang viết tay: việc người thay mặt được tự quyết, việc phải hỏi bạn, khoản tiền để lại cho xe.
- Cách liên lạc với bạn ở nước ngoài, khung giờ dễ gọi, và một người dự phòng nếu không gọi được bạn.
Bìa hồ sơ này cũng giúp bạn khi về. Một năm sau không ai nhớ chìa phụ cất ngăn nào, bảo hiểm hết hạn tháng mấy. Thứ gì đã ghi ra giấy và ảnh thì không phải nhớ.
Đừng gửi ảnh giấy tờ xe vào nhóm nhắn tin đông người. Chỉ chia cho người thay mặt và một người dự phòng.
Ngày về sau một hai năm: lấy xe thế nào
Báo người thay mặt trước vài tuần. Nếu xe ở bãi, nhờ họ lấy xe ra trước, đưa thợ kiểm. Xe nằm yên lâu thì đừng nổ máy rồi chạy ngay ra đường, kể cả khi máy vẫn nổ: lốp, phanh, bình, nhiên liệu là những thứ thợ cần nhìn.
Lúc nhận lại, kiểm cùng người thay mặt: so ảnh lúc đi, xem vết trầy, số km, giấy tờ, chìa chính chìa phụ. Hỏi lại những chi phí họ đã bỏ ra để trả cho đủ.
Kiểm luôn giấy tờ có hạn: bảo hiểm, các loại phí hay đăng ký liên quan đến xe theo quy định hiện hành. Một năm vắng là đủ để vài thứ hết hạn mà không ai nhớ.
Và nếu người thân đã dùng xe suốt thời gian bạn đi, đừng chỉ nhìn vào vết trầy. Họ đã giữ xe nổ máy đều, đã lo bơm lốp, sửa vặt cho bạn cả năm. Một lời cảm ơn và món quà nhỏ đúng lúc quan trọng hơn mọi bảng kiểm.
Câu hỏi thường gặp
Đi du học một năm có nên giữ lại xe máy không?
Nếu xe còn mới, bạn chắc quay về dùng và có người thân để xe trong nhà, nổ máy định kỳ thì nên giữ. Xe cũ hoặc chưa rõ ngày về thì bán trước khi đi, làm xong thủ tục, thường nhẹ đầu hơn.
Bán xe máy bằng giấy viết tay trước khi đi nước ngoài có rủi ro gì?
Xe vẫn đứng tên bạn, người mua vi phạm hay gây tai nạn thì giấy báo về địa chỉ của bạn. Nên làm thủ tục chuyển quyền sở hữu theo quy định hiện hành, chưa kịp thì uỷ quyền cho người thân làm tiếp.
Người thân lấy xe ở bãi thay mình khi mình ở nước ngoài cần gì?
Thường cần thẻ hoặc biên nhận, giấy tờ tuỳ thân, có nơi đòi thêm giấy tờ xe hoặc giấy uỷ quyền. Hỏi bãi từ ngày gửi xe và chuẩn bị đủ trước khi đi.
Có nên gửi xe ở bãi theo tháng suốt một năm đi nước ngoài không?
Chỉ nên khi có người thay mặt ở trong nước để gia hạn, ghé xem xe và lấy xe khi bãi có thay đổi. Không có người như vậy, để xe ở nhà người thân hoặc bán đi gọn hơn.
Xe để một năm, khi về nổ máy được thì chạy luôn được không?
Không nên chạy ngay ra đường. Lốp, phanh, bình, nhiên liệu sau thời gian dài cần thợ xem trước. Nhờ người thân đưa xe ra thợ quen kiểm vài ngày trước khi bạn về.