TrongGiu.comTrông Giữ
Nhờ người trông nhà khi đi vắng

Nhờ họ hàng trông nhà vườn ở quê khi đi làm xa: lịch ghé, việc vườn và cổng ngõ

Đi làm xa vài tuần đến vài tháng, nhờ họ hàng trông nhà vườn ở quê: chọn ai, lịch ghé theo mùa, việc vườn, cổng ngõ, giữ liên lạc và chia hoa lợi cho sòng phẳng.

An elderly Vietnamese man in a conical hat sweeps fallen leaves in the front yard of a rural tile roofed house with a fruit garden, early morning mist, wide shot from the gate

Khi cả nhà đi làm xa vài tuần đến vài tháng, nhà vườn ở quê hợp nhất là nhờ một người họ hàng ở cùng xóm ghé đều, thường hai ba lần mỗi tuần, cộng thêm sau mỗi trận mưa to. Người đó cầm chìa, quét sân, mở cửa thông gió, xem mái và rãnh nước, để mắt cổng ngõ và hái giúp những thứ chín trong vườn. Đổi lại, bạn nói rõ việc, nói rõ chuyện hoa lợi trong vườn chia thế nào, và gọi về đều đặn như một người trong nhà.

Nhà ở quê khác nhà phố ở chỗ ai trong xóm cũng biết bạn đi vắng, nên chuyện trộm cắp ít đáng lo hơn chuyện nhà xuống cấp: mối mọt, mái dột, cỏ mọc kín sân, cây đổ sau bão. Bài này nói về chuyến vắng tính bằng tuần và tháng; nhà bỏ không quanh năm là chuyện khác, cần một thoả thuận dài hơi hơn.

Chọn ai trong họ hàng

Người ở gần nhất, không phải người thân nhất. Một bà cô ở cách ba nhà ghé được mỗi sáng; một người anh ruột ở xã bên mỗi tuần qua được một lần. Khoảng cách quyết định số lần ghé, mà số lần ghé quyết định nhà có được trông thật hay không.

Người còn sức đi lại. Ông bà lớn tuổi rất sẵn lòng, nhưng leo thang xem mái hay dọn cây đổ thì không nên. Nếu nhờ người lớn tuổi, nhờ thêm một người trẻ trong nhà họ làm việc nặng.

Người có thời gian vào đúng mùa bận. Mùa gặt, mùa thu hoạch, ai cũng ra đồng từ sáng sớm. Hỏi trước mùa vụ của họ trùng với thời gian bạn đi không.

Tránh chia việc cho quá nhiều nhà. Nhờ mỗi nhà một việc nghe công bằng, nhưng thành ra không ai coi mình là người trông chính. Một người chính, những người khác chỉ cần biết bạn đi và để ý giúp.

Người hoà thuận với hàng xóm sát vườn. Ở quê, ranh giới vườn, rãnh nước chung, cây chìa sang đất nhà bên là chuyện hay va chạm. Người trông nói chuyện được với hàng xóm thì những việc này không thành chuyện lớn.

Lịch ghé theo mùa

Không cần ghé mỗi ngày cả năm. Lịch dưới là mức thường hợp với nhà vườn có người ghé từ trong xóm.

Mùa, hoàn cảnhSố lần ghéViệc chính
Mùa khô, nắng2 lần mỗi tuầnQuét sân, tưới cây non, mở cửa thông gió, xem bể nước
Mùa mưa2 đến 3 lần mỗi tuần, thêm sau mỗi trận mưa toXem mái, rãnh, chỗ trũng đọng nước, tường ẩm
Trước và sau bãoTrước bão một lần, sau bão ngay khi an toànChằng chống, chặt bớt cành sát mái nếu đã thoả thuận; sau bão chụp ảnh hư hại
Mùa quả chínTheo nhịp chínHái, chia theo thoả thuận, không để quả rụng thối gốc
Tết, giỗ trong họTheo việcDọn nhà, quét sân, mở cửa đón người về

Nhờ người trông nhắn một dòng sau mỗi lần ghé. Ở quê sóng có khi yếu, nên hẹn thêm một cuộc gọi ngắn mỗi tuần vào giờ cố định, thường là buổi tối khi mọi người đã xong việc đồng.

Việc trong nhà và quanh vườn

Ghi ra một tờ, đưa người trông cùng chìa. Chia hai phần cho dễ nhớ:

  • Trong nhà: mở cửa chính và cửa sổ cho thoáng mỗi lần ghé, đóng lại trước khi về; nhìn trần, chân tường xem có vệt nước, vệt mối đùn; xem tủ lạnh nếu còn để chạy.
  • Trong nhà: đồ thờ cúng để nguyên, chỉ quét bụi khi có việc trong họ; không cần dọn tủ, dọn phòng.
  • Quanh vườn: quét sân và lối đi, phát cỏ quanh nhà khi mọc cao, khơi rãnh thoát nước.
  • Quanh vườn: tưới cây non mới trồng trong mùa khô; cây lâu năm thì không cần.
  • Cổng ngõ: khoá cổng mỗi lần ra về, xem hàng rào có chỗ thủng không, nhắc người chăn thả trâu bò đừng để vào vườn.
  • Điện nước: cầu dao tổng để ngắt trừ khi cần bơm nước; bể nước có nắp đậy.

Đừng giao việc chăm vật nuôi vào tờ này. Gà vịt, chó giữ nhà cần người cho ăn hằng ngày, đó là một lời nhờ khác và thường nên kèm công riêng.

Bàn giao trước khi đi: một buổi chiều cùng người trông

Đừng gửi chìa qua người khác rồi lên xe. Dành một buổi chiều trước hôm đi, làm theo thứ tự:

  1. Mời người trông sang, đi cùng một vòng từ cổng, quanh vườn, rồi vào nhà.
  2. Chỉ cầu dao tổng, van nước, nắp bể, chỗ cất thang, cuốc xẻng, dao phát cỏ.
  3. Chỉ những chỗ nhà hay dột, chỗ rãnh hay tắc, góc tường từng có mối, cây nào sát mái cần để ý khi gió.
  4. Nói rõ cây nào cứ hái, cây nào để dành, khoảnh đất nào được trồng rau.
  5. Chụp ảnh mỗi gian nhà, mái nhìn từ sân, cổng và hàng rào, để làm mốc so sánh khi có hư hại.
  6. Giao chìa, đếm số chìa; gửi thêm một bộ cho người thân khác trong họ.
  7. Lưu số nhau vào nhóm nhắn tin, hẹn giờ gọi mỗi tuần.

Buổi chiều đó cũng là lúc để người trông hỏi lại những gì họ băn khoăn. Ở quê, người ta hay ngại hỏi chuyện tiền nong, chuyện hoa lợi; bạn chủ động nói trước thì họ nhẹ lòng hơn.

Hoa lợi trong vườn: nói trước cho sòng phẳng

Vườn ở quê thường có thứ cho thu: quả, rau, tre, củi khô. Người trông là người thấy và hái. Nếu không nói trước, sẽ có lúc bạn về thấy cây vải đã trụi mà không ai nhắn, trong khi người trông nghĩ hái giúp là đương nhiên vì không ai ăn thì rụng.

Cách gọn là nói rõ ngay từ đầu, bằng lời nhẹ nhàng: "Cây ăn quả trong vườn chín thì cô chú cứ hái ăn, cho con cháu. Riêng mùa nhãn năm nay nhà cháu định bán, cô chú hái giúp rồi gọi người thu mua giúp, tiền cô chú giữ một phần công." Người trông biết phần nào là của mình, phần nào phải báo.

Đất vườn trống mà người trông muốn trồng rau ngắn ngày thì thường là điều tốt: đất có người chăm, cỏ không mọc kín. Nói rõ là trồng cây ngắn ngày, không trồng cây lâu năm, không đào ao, không dựng lều, để khi bạn về không phải nói chuyện khó.

Nếu vườn có giá trị lớn và bạn đi lâu, nên ghi những điều này ra giấy, mỗi bên giữ một bản. Giấy tờ giữa họ hàng nghe như xa cách, nhưng thực ra giúp giữ tình: người sau, cháu chắt sau, nhìn vào đều thấy rõ.

Mưa bão và mối mọt: hai mối lo lớn nhất

Nhà ở quê thường mái ngói hoặc mái tôn, kèo gỗ, tường gạch cũ. Mưa lâu ngày không ai ở là dột, ẩm, mối từ đất theo chân tường lên khung cửa gỗ. Dặn người trông những dấu hiệu dễ thấy: đường đất nhỏ chạy dọc chân tường hay khung cửa, mùn gỗ rơi ở chân tủ, vệt nước trên trần sau mưa. Thấy thì chụp ảnh gửi bạn, bạn nhờ thợ đến xem.

Trước mùa bão, nếu có thể, bạn về một chuyến hoặc nhờ người trẻ trong họ chằng mái tôn, chặt bớt cành cây sát mái. Khi có tin bão, nhắn người trông đóng hết cửa sổ, cất đồ ngoài sân, không leo trèo khi trời đã gió. Sau bão, chỉ đi xem khi đã an toàn, tránh dây điện võng, cây đổ chưa dọn.

Những sửa chữa lớn như thay mái, chống mối, để bạn về quyết hoặc chuyển tiền cho người thân đứng ra với thợ. Người trông không phải ứng tiền và không phải chịu trách nhiệm khi thợ làm không như ý.

Tình huống: đi làm xa bốn tháng, nhà ba gian và vườn nhãn

Hai vợ chồng vào thành phố làm theo mùa công trình, đi bốn tháng từ cuối xuân. Nhà ba gian mái ngói, vườn nhãn chừng hai chục gốc, sau nhà có bể nước mưa. Người trông là chú ruột ở cách hai nhà, có con trai ngoài hai mươi tuổi.

Họ thống nhất: chú ghé mỗi sáng thứ hai, thứ năm và sau mỗi trận mưa to; con trai chú lo phần leo trèo, phát cỏ. Nhãn chín vào tháng thứ ba, nhà định bán, chú hái và gọi người thu mua quen trong xã, giữ lại một phần làm công, phần còn lại chuyển cho cháu. Mảnh đất trống sau bếp chú trồng rau cải.

Giữa chuyến có một trận gió làm bay mấy viên ngói ở gian bên. Con trai chú chụp ảnh, chờ tạnh rồi lợp tạm bằng ngói dự phòng có sẵn dưới gầm chạn. Về nhà, hai vợ chồng thấy sân sạch, tường khô, rau mọc kín mảnh sau bếp, và một cuốn sổ nhỏ chú ghi tay từng lần thu nhãn. Họ biếu chú một phần nhiều hơn thoả thuận, và hẹn năm sau lại nhờ.

Giữ liên lạc như người trong nhà

Người trông nhà ở quê thường không đòi công, họ làm vì là họ hàng. Thứ họ cần là thấy mình được nhớ đến. Gọi về đều, hỏi thăm sức khoẻ cả nhà họ trước rồi mới hỏi chuyện nhà mình. Gửi quà về dịp lễ, có việc trong họ mà bạn không về được thì gửi phần, nhờ chính người trông mang đến.

Lập một nhóm nhắn tin nhỏ gồm bạn, người trông và một người trẻ trong nhà họ biết dùng điện thoại. Người lớn tuổi không quen chụp ảnh gửi đi thì người trẻ làm thay. Ảnh sân, ảnh mái sau mưa, ảnh cây ra quả, những thứ nhỏ đó giúp bạn ở xa vẫn biết nhà mình thế nào.

Khi về, đến chào nhà người trông trước khi mở cổng nhà mình. Nghe họ kể, cảm ơn cụ thể từng việc họ đã làm, và nếu họ đã chi tiền cho việc gì thì trả lại ngay trong ngày.

Câu hỏi thường gặp

Nhờ họ hàng trông nhà ở quê có cần trả công không?

Nhiều nhà không trả công mà đáp lễ bằng quà, chia hoa lợi trong vườn và giúp lại khi họ cần. Nếu việc nặng, kéo dài nhiều tháng hoặc có vật nuôi phải chăm hằng ngày, nên nói rõ khoản công để người trông không phải ngại.

Nhà ở quê vắng người bao lâu thì bắt đầu xuống cấp?

Không có mốc cố định, tuỳ mái, tường, khí hậu. Nhà kín cửa qua một mùa mưa đã có thể ẩm mốc, mối bắt đầu lên. Có người ghé mở cửa thông gió, quét dọn đều đặn giúp nhà giữ được lâu hơn nhiều.

Người trông có được hái quả trong vườn không?

Nên nói rõ từ đầu: phần nào người trông cứ hái ăn, phần nào bạn định bán hoặc để dành. Nói trước tránh được hiểu lầm sau này, nhất là với cây có mùa thu hoạch giá trị.

Có nên để người trông trồng rau trên đất vườn trống?

Thường là tốt, vì đất có người chăm và cỏ không mọc kín. Nên nói rõ chỉ trồng cây ngắn ngày, không trồng cây lâu năm, không đào ao hay dựng công trình, để khi bạn về không phải nói chuyện khó.

Khi có bão, người trông nhà ở quê nên làm gì?

Trước bão đóng cửa sổ, cất đồ ngoài sân, không leo lên mái khi trời đã gió. Sau bão chỉ đi xem khi an toàn, tránh dây điện võng và cây đổ, chụp ảnh hư hại gửi chủ nhà. Sửa chữa để chủ nhà quyết.

Nhờ ông bà lớn tuổi trông nhà ở quê có ổn không?

Ổn với việc nhẹ như mở cửa, quét sân, để mắt cổng ngõ. Việc nặng như leo mái, dọn cây đổ thì nhờ thêm người trẻ. Gọi điện hỏi thăm ông bà đều đặn, vì người trông cũng cần có người để ý đến mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138