Gửi xe máy điện dài ngày khác xe xăng ở một điểm: chuyện pin và sạc. Việc cốt lõi là chọn chỗ gửi chịu nhận xe điện và nói rõ quy định sạc, không để xe cắm sạc suốt thời gian vắng, đưa pin về mức người bán hoặc sách hướng dẫn khuyên cho xe để lâu, và nếu pin tháo rời được thì cân nhắc mang pin về cất ở nơi khô, mát, có người ở. Người giữ xe hộ phải được dặn rõ: có sạc hay không, sạc ở đâu, lúc nào tuyệt đối không sạc.
Ở đây không bàn kỹ thuật pin hay chọn loại sạc, đó là việc của nơi bán xe và thợ. Phần dưới chỉ nói những gì người đi vắng và người được nhờ làm được: hỏi chỗ gửi, chia việc pin và chìa, dặn dò, theo dõi lúc vắng và lần sạc đầu tiên khi về.
Gửi ở đâu: ba chỗ hay chọn cho xe điện
Xe điện gửi đâu cũng được nếu không ai sạc lung tung. Nhưng mỗi chỗ có cái lợi, cái vướng riêng về pin.
| Chỗ gửi | Hợp khi | Về pin và sạc | Cần dặn thêm |
|---|---|---|---|
| Bãi giữ xe có khu xe điện | Vắng từ hai tuần trở lên, không có người quen gần | Thường không sạc được hoặc chỉ sạc ở khu quy định | Hỏi bãi có nhận trách nhiệm pin rời để trong xe không |
| Nhà người quen có sân hoặc nhà xe | Có người tin cậy ở nhà suốt thời gian vắng | Người giữ sạc được nếu cần, nhưng phải được dặn kỹ | Bản dặn sạc viết ra giấy, chỗ để xa bếp, xa đồ dễ cháy |
| Để trong nhà mình đã khoá | Vắng ngắn, nhà có người ghé qua | Không ai sạc, rút hết phích cắm | Pin rời cất chỗ khô mát, không để cạnh cửa sổ nắng chiếu |
Nếu bạn ở nhà phố, có người thân ở lại trong nhà, để xe ngay tại nhà mình mà rút sạc thường là đơn giản nhất. Xe điện nằm yên, không cắm điện, ít rủi ro hơn nhiều so với xe được dời đi một chỗ lạ rồi có người sạc hộ không đúng cách.
Còn nếu nhà bỏ trống hoàn toàn, chỗ gửi có người ở và người đó được dặn kỹ vẫn đáng tin hơn một căn nhà không ai nhìn.
Hỏi chỗ gửi gì khi mang xe điện đến
Nhiều bãi, nhà xe nhận xe điện như xe xăng nhưng có quy định riêng về sạc, có nơi không nhận. Hỏi thẳng trước khi để xe lại:
- Có nhận giữ xe điện dài ngày không, để khu riêng hay lẫn với xe xăng?
- Có cho sạc trong bãi không? Nếu có, sạc ở đâu, ai cắm, ai rút, có người trực khi đang sạc không?
- Có yêu cầu tháo pin mang đi không?
- Xe điện có remote, thẻ từ hay chìa riêng thì bãi cần giữ thứ gì để dắt xe?
- Nếu có sự cố cháy, khói ở khu xe điện thì bãi xử lý thế nào, báo chủ xe ra sao?
- Bãi có từng từ chối xe điện để lâu không, vì sao?
Nếu bãi cho sạc tự do ở những ổ cắm câu tạm, dây nối dài vắt qua lối đi, hoặc không ai trực lúc xe đang sạc ban đêm, đó là dấu hiệu nên tìm chỗ khác. Bạn không cần biết kỹ thuật điện để nhận ra một chỗ sạc tạm bợ. Với xe gửi dài ngày, phương án yên tâm nhất là không sạc trong thời gian gửi, trừ khi bạn ở gần và tự làm.
Pin liền và pin rời: xử lý khác nhau thế nào khi gửi
Xe máy điện thường có hai kiểu: pin nằm cố định trong xe, hoặc pin tháo ra mang đi sạc được. Cách gửi khác nhau rõ.
| Kiểu pin | Khi gửi xe | Pin ở đâu | Dặn người giữ |
|---|---|---|---|
| Pin liền, không tháo | Đưa pin về mức người bán khuyên cho xe để lâu, tắt hẳn xe | Nằm trong xe ở chỗ gửi | Không cắm sạc khi không có ai ở cạnh; thấy mùi lạ, khói thì tránh xa và báo |
| Pin rời, tháo được | Tháo pin, cất ở nhà có người hoặc gửi người thân cất | Nơi khô, mát, xa bếp và đồ dễ cháy, trong nhà có người ở | Không sạc ban đêm khi ngủ, không sạc khi cả nhà đi vắng |
| Nhiều pin rời | Đánh dấu từng pin, ghi pin nào ở đâu | Cất riêng, không chồng lên nhau sát nguồn nhiệt | Chỉ sạc một pin mỗi lần, có người ở cạnh |
| Pin đang có dấu hiệu lạ | Không gửi kèm, mang ra nơi bán hoặc thợ kiểm trước | Không cất trong nhà khi chưa được kiểm | Không nhờ ai sạc hộ |
Mức pin nào hợp để xe nằm lâu tuỳ từng loại pin; đọc sách hướng dẫn của xe hoặc hỏi nơi bán. Đừng theo một con số nghe trên mạng cho mọi loại xe.
Dặn người giữ hộ về chuyện sạc
Nếu bạn gửi xe điện ở nhà người quen, phần dặn về sạc là phần quan trọng nhất, và nên nói thành câu cụ thể, đừng chỉ "anh chị sạc giúp em nếu cần". Người không đi xe điện thường không biết thói quen sạc an toàn, có khi cắm sạc qua đêm trong phòng khách như sạc điện thoại.
Bản dặn mẫu:
"Anh chị ơi, xe em là xe điện, em đã để pin ở mức vừa đủ để nằm lâu rồi, nên không cần sạc trong thời gian em đi. Nếu xe phải chạy một chuyến gấp mà hết pin, anh chị sạc ngoài sân hoặc chỗ thoáng, cắm thẳng vào ổ chắc chắn, không qua dây nối dài, và sạc ban ngày lúc có người ở nhà. Sạc đầy thì rút ra, đừng để qua đêm. Nếu thấy pin hay sạc nóng bất thường, có mùi khét, có khói hay pin phồng lên, anh chị đừng chạm vào, đưa mọi người ra xa và gọi cứu hoả. Có gì anh chị nhắn em."
Viết bản dặn ra giấy, dán gần chỗ để xe hoặc chỗ để sạc, và gửi thêm qua tin nhắn. Nói thêm cho người giữ biết sạc của xe để ở đâu và không được dùng sạc khác thay vào.
Chìa, remote, thẻ và ứng dụng: giao gì, giữ gì
Chìa hoặc remote chính bạn giữ. Nếu không ai cần chạy xe, mang theo. Xe điện có remote thường khởi động rất dễ, giao remote là giao luôn việc chạy xe.
Remote phụ gửi người thay mặt. Để người thân có thể dời xe khi cần, nhưng ghi rõ họ chỉ dời, không chạy.
Thẻ hoặc tài khoản quản lý xe trên điện thoại. Một số xe có ứng dụng theo dõi vị trí, khoá xe từ xa. Nếu có, kiểm xem ứng dụng còn đăng nhập trên điện thoại của bạn không, và có báo cho bạn khi xe bị di chuyển không. Đừng chia mật khẩu tài khoản cho người giữ.
Sạc của xe. Nếu không ai được sạc, mang sạc về cất trong nhà, đừng để kèm theo xe ở bãi. Nếu cho phép sạc khi cần, để sạc cùng chỗ người giữ có thể thấy, kèm bản dặn.
Giấy tờ xe. Giấy đăng ký xe điện cũng như xe xăng, mang theo hoặc để ở nhà, không để trong cốp.
Một tờ ghi chú nhỏ để cùng xe. Ghi ngắn: xe điện, đã tắt hẳn, không sạc, chủ xe vắng đến ngày nào, liên hệ ai khi cần dời. Gấp lại, cất trong cốp hoặc đưa người giữ. Người trực ca sau, người nhà khác của người giữ, nhìn là biết không được tự ý cắm sạc.
Thời gian bảo hành của pin. Một số pin có điều kiện bảo hành liên quan đến cách sạc, cách để lâu. Đọc lại sổ bảo hành trước khi đi để biết việc gì người giữ không được làm, tránh mất quyền bảo hành vì một lần sạc hộ không đúng cách.
Lúc vắng: nhìn gì, hỏi gì
Xe điện nằm yên thì gần như không có gì phải làm, miễn không ai sạc lung tung. Lịch theo dõi đơn giản:
| Lúc | Việc | Thấy gì thì báo ngay |
|---|---|---|
| Ngày gửi | Chụp ảnh xe, mức pin trên màn hình xe, chỗ để, sạc cất ở đâu | Chưa có |
| Mỗi hai tuần | Hỏi người giữ xe có ai đụng đến không, có mùi lạ không | Mùi khét, xe bị dời, sạc bị cắm |
| Khi có mưa bão | Hỏi chỗ gửi có nước tràn không | Xe bị ngập: không ai được bật xe hay sạc |
| Một tuần trước khi về | Hẹn ngày lấy xe, nhắc không sạc trước khi bạn đến | Pin đã bị sạc mà không báo |
Nếu xe điện bị ngập nước trong lúc bạn vắng, dặn mọi người không bật xe, không cắm sạc để thử. Đưa xe đi kiểm ở nơi bán hoặc thợ quen trước, vì nước và pin là chuyện không nên tự đoán.
Không cần nhờ ai mỗi ngày bật xe lên xem mức pin. Bật tắt nhiều lần không giúp gì cho pin, chỉ thêm một người đụng vào xe.
Lấy xe về và lần sạc đầu tiên
Lúc nhận xe, kiểm như xe xăng: thân xe, gương, yên, cốp, so với ảnh. Thêm hai việc riêng cho xe điện: xem mức pin so với lúc gửi, và nhìn pin có dấu hiệu lạ không, như phồng, rỉ, nứt vỏ, mùi lạ.
Mức pin giảm chút ít sau vài tuần là bình thường. Nhưng nếu lúc gửi pin ở mức vừa mà nay tăng lên đầy, tức là có người đã sạc. Hỏi lại người giữ nhẹ nhàng, ai sạc, sạc ở đâu, để biết pin đã được sạc trong điều kiện thế nào.
Lần sạc đầu sau thời gian để lâu, sạc ban ngày, ở chỗ thoáng, có người ở gần suốt lúc sạc. Nếu pin không nhận sạc, sạc lâu bất thường, hay nóng lên khác mọi khi, rút ra và mang đến nơi bán xe hoặc thợ quen. Đừng để qua đêm "xem có lên không".
Nếu xe hư hỏng hay mất pin trong lúc gửi bãi, chụp ảnh tại chỗ, báo người trực, đề nghị ghi vào sổ. Pin rời là món có giá trị và dễ mang đi, nên hỏi rõ từ đầu bãi có nhận trách nhiệm pin để trong xe không. Trách nhiệm cụ thể tuỳ thoả thuận và quy định hiện hành.
Câu hỏi thường gặp
Gửi xe máy điện ở bãi giữ xe dài ngày có được không?
Được nếu bãi nhận xe điện và có quy định sạc rõ ràng. Hỏi trước có khu riêng không, có cho sạc không, ai trực khi sạc. Với xe gửi lâu, an toàn nhất là không sạc trong suốt thời gian gửi.
Đi vắng một tháng có nên tháo pin xe điện mang về không?
Nếu pin tháo rời được và chỗ gửi không có người trông kỹ, mang pin về cất nơi khô, mát, có người ở thường yên tâm hơn. Mức pin để lâu thì theo hướng dẫn của xe hoặc hỏi nơi bán.
Có nên nhờ người giữ xe sạc pin định kỳ trong lúc mình vắng không?
Thường không cần nếu pin đã ở mức người bán khuyên cho xe để lâu. Nếu phải sạc, dặn rõ sạc ban ngày, chỗ thoáng, có người ở cạnh, dùng đúng sạc của xe và không để qua đêm.
Thấy pin xe điện phồng hoặc có mùi khét thì người giữ xe phải làm gì?
Không chạm vào, không cố rút sạc nếu thấy khói hay nóng, đưa mọi người ra xa và gọi cứu hoả. Sau đó báo chủ xe. Không cất pin như vậy trong nhà và không sạc lại.
Lấy xe điện về sau thời gian gửi có sạc ngay được không?
Được, nhưng sạc ban ngày, ở chỗ thoáng, có người ở gần suốt lúc sạc. Pin không nhận sạc hoặc nóng bất thường thì rút ra và mang đến nơi bán hoặc thợ kiểm.